5-7. Dostosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób z niepełnosprawnościami

Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2021 roku liczba osób z niepełnosprawnościami według stanu na dzień 31 marca 2021 r. wynosiła 5,4 mln. i stanowiła 14,3% ludności kraju (GUS, 2024). Biorąc pod uwagę aktywność zawodową w IV kwartale 2024 roku współczynnik aktywności zawodowej wśród osób z niepełnosprawnościami wyniósł 18,2, wskaźnik zatrudnienia 17,7 a stopa bezrobocia 3,1 (GUS, 2025). Niskie współczynniki związane z rynkiem pracy w przypadku osób z niepełnosprawnościami mają wiele przyczyn i wynikają zarówno z samego rynku pracy jak i z cech, doświadczeń oraz motywacji osób z niepełnosprawnościami. Jednym z czynników decydującym o pozostawianiu osobą bierną na rynku pracy jest niedostosowanie stanowiska pracy do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Badania przeprowadzone w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy – Państwowym Instytucie Badawczym w roku 2021 wskazują, że niedostosowanie stanowisk pracy jest przeszkodą w podejmowaniu zatrudnienia według 55,7% badanych osób z niepełnosprawnościami (N=515). Grupa ta jednocześnie wskazywała (44,8%), że ten element jest czynnikiem wpływającym na wykorzystanie ich potencjału jak pracowników w przedsiębiorstwach. Literatura wskazuje również, że dostosowanie stanowiska pracy do potrzeb osób z niepełnosprawnościami to jeden z głównych czynników umożliwiających podejmowanie oraz utrzymywanie aktywności zawodowej; potencjalnie zwiększa zdolność do pracy; umożliwia bezpieczne i sprawne funkcjonowanie w środowisku pracy; przekłada się na organizację pracy, klimat psychospołeczny oraz bezpieczeństwo wszystkich pracowników, zwiększa szansę na wykorzystanie potencjału osób z niepełnosprawnościami w miejscu pracy o 78% (Klyszcz, 2011; Zawieska, 2014; Nevala i in., 2015; Anand, Sevak, 2017, Hildt-Ciupińska, Pawłowska-Cyprysiak 2022). Eliminacja barier i dyskryminacji oraz promowanie równości, różnorodności i integracji we wszystkich aspektach codziennego życia i funkcjonowania to również elementy inkluzywnego środowiska pracy przyczyniające się do rozwoju zarówno pracowników, jak i całych organizacji.