5-7. Dostosowanie stanowisk pracy do potrzeb osób z niepełnosprawnościami

W Centralnym Instytucie Ochrony Pracy – Państwowym Instytucie Badawczym w wyniku realizacji różnych projektów opracowano narzędzia, które stanowić mogą wsparcie zarówno dla pracodawców, jak i architektów, behapowców, koordynatorów dostępności oraz innych osób zainteresowanych tematyką dostosowania stanowisk pracy do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Poniżej zaprezentowano te narzędzia oraz podano adresy stron internetowych, pod którym można je odnaleźć.

1. "Projektowanie obiektów, pomieszczeń oraz przystosowanie stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych – ramowe wytyczne” - zbiór wytycznych oraz zaleceń w jaki sposób kształtować środowisko pracy z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Opracowanie przedstawia zbiór wytycznych i zaleceń w jakiś sposób kształtować środowisko pracy z uwzględnieniem potrzeb osób z takimi niepełnosprawnościami jak:

• układu ruchu
• wzroku (osoby niewidome i słabowidzące)
• słuchu (osoby głuche i słabosłyszące)
• psychiczną wynikającą z chorób psychicznych oraz wynikającą z zaburzeń ze spektrum autyzmu
• intelektualną
• inną (np. wynikającą z chorób układów krążenia, oddechowego, nerwowego, pokarmowego, moczowo-płciowego).

W Ramowych wytycznych zostały uwzględnione następujące aspekty środowiska pracy:

• przystosowanie architektoniczne
• oświetlenie i sygnalizacja wizualna
• akustyka pomieszczeń i sygnalizacja dźwiękowa
• pola i promieniowanie elektromagnetyczne
• obciążenie fizyczne pracownika oraz przestrzenna organizacja stanowiska pracy
• bezpieczeństwo użytkowania maszyn i urządzeń
• mikroklimat
• czynniki chemiczne
• psychospołeczne warunki pracy.

1. Lista kontrolna do oceny ergonomicznej stanowiska pracy osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności - narzędzie ułatwiające przeprowadzenie ekspertyz w przedsiębiorstwach w zakresie oceny ergonomicznej stanowiska pracy osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Obejmuje następujące zagadnienia:

• ocenę przystosowania architektonicznego obiektów i pomieszczeń pracy,
• ocenę materialnego środowiska pracy (akustyka, oświetlenie, bezpieczeństwo maszyn itp.),
• ocenę stanowiska pracy w aspekcie wymagań psychofizycznych,
• ocenę dopasowania przestrzennego stanowiska pracy do wymiarów antropometrycznych pracownika.

1. Animacja komputerowa - wizualizacja stanu budynków, pomieszczeń i stanowisk pracy przed ich dostosowaniem do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz prezentacja przykładów działań niezbędnych do podjęcia, aby je dostosować do potrzeb osób z niepełnosprawnościami
2. Program komputerowy wspomagający projektowanie, ocenę ergonomiczną i dostosowanie stanowisk pracy – program umożliwia m.in.: wyznaczenie przestrzeni pracy rąk i widzenia, wyznaczenia limitów zakresów kątowych dla pozycji roboczej, personalizację wybranych parametrów, takich jak np. długość kończyn, do konkretnych osób, wizualizację wyników z wykorzystaniem trójwymiarowej grafiki komputerowej, eksportowanie wyników do pliku zapisywanego w formacie rozpoznawanym przez popularne programy typu CAD (wykorzystywane przy projektowaniu stanowisk pracy).
3. "Model wsparcia osób niepełnosprawnych w środowisku pracy - Mapa drogowa" publikacja zawiera:

• zbiór rozwiązań i instrumentów z zakresu aktywizacji zawodowej ON dostępnych obecnie w Polsce,
• opis potrzeb i barier w zakresie aktywizacji zawodowej ON,
• dobre praktyki ilustrujące przykłady technicznych i organizacyjnych rozwiązań dostosowujących środowisko pracy do potrzeb ON,
• opisy narzędzi opracowanych w projekcie,
• informacje dla pracodawcy na temat źródeł finansowania działań dostosowujących środowisko pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych.

1. Poradniki:

• Osoba z niepełnosprawnością wzrokową w pracy
• Osoba z niepełnosprawnością słuchową w pracy
• Osoba z niepełnosprawnością ruchową w pracy
• Osoba z niepełnosprawnością intelektualną w pracy

Poradniki prezentują możliwości zatrudnienia osób niepełnosprawnych, przybliżają specyfikę zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Zaprezentowane są w nich informacje jak rekrutować, jak dostosować stanowisko pracy, organizację pracy do potrzeb pracownika oraz jak utrzymać w zatrudnieniu pracowników z tymi typami niepełnosprawności.

1. ErgoON – wizualizacje - interaktywne wizualizacje możliwości przystosowania biurowego środowiska pracy do potrzeb różnych grup ON wykorzystująca techniki rzeczywistości wirtualnej. Użytkownik aplikacji będzie mógł w sposób interaktywny obejrzeć efekty typowych, najczęściej spotykanych modyfikacji stanowiska pracy do potrzeb osób z niepełnosprawnością: ruchową, narządu wzroku, narządu słuchu lub intelektualną. Aplikacja obejmuje również zagadnienia dostępu do stanowiska pracy oraz dostosowania innych pomieszczeń, z których korzystają pracownicy.
2. ErgoON – projektowanie - narzędzie komputerowe wspomagające projektowanie i interaktywną ocenę przydatności potencjalnych zmian na symulowanym w środowisku wirtualnym stanowisku pracy biurowej wraz z biblioteką elementów wirtualnego środowiska pracy). Aplikacja wykorzystuje techniki rzeczywistości wirtualnej do tworzenia wirtualnego środowiska pracy biurowej wraz z biblioteką elementów wirtualnego środowiska pracy (krzesła, fotele, stoły, komputery, monitory, ściany, itp.). Po założeniu gogli rzeczywistości wirtualnej aplikacja umożliwia ustalenie położenia i orientacji w trójwymiarowej przestrzeni elementów wirtualnego środowiska pracy biurowej.

Przedstawione narzędzia możliwe są do pobrania w darmowej wersji ze stron Instytutu pod adresami:

https://www.ciop.pl/CIOPPortalWAR/appmanager/ciop/pl?_nfpb=true&_pageLabel=P50800160081565188353477

https://www.ciop.pl/CIOPPortalWAR/appmanager/ciop/pl?_nfpb=true&_pageLabel=P47200210631538048624400