4-3. Ocena obciążenia pracą fizyczną dynamiczną na stanowisku pracy
Joanna Bugajska
4-3.1. Wprowadzenie
Analiza energetycznych zmian zachodzących podczas wysiłku jest często stosowaną metodą oceny obciążenia pracownika na stanowisku pracy, wynikającego z wykonywania pracy fizycznej z dużym udziałem wysiłku dynamicznego.
Ocena kosztu energetycznego różnych czynności występujących w pracy zawodowej ma duże znaczenie w ergonomii i praktyce zakładowych służb bezpieczeństwa i higieny pracy. Informacje tego typu umożliwiają bowiem dokonanie charakterystyki stanowisk pracy i mogą być pomocne w doborze pracowników do określonych prac, a także pozwalają na ocenę ryzyka zawodowego.
Podczas pracy fizycznej energia produkowana przez organizm jest zamieniana w części na pracę mechaniczną (25% - 30%) i ciepło. Wydatek energetyczny, definiowany jako ilość energii produkowanej przez organizm podczas wykonywania czynności roboczych jest często stosowaną miarą ciężkości pracy (4-3. slajd 1). Na ilość energii zużywanej przez organizm w czasie wykonywania pracy składa się wydatek energetyczny spoczynkowej przemiany materii oraz wydatek energetyczny podczas wykonywania czynności roboczych tzw. wydatek energetyczny pracy efektywnej (lub netto).

4-3. slajd 1
Zgodnie z układem jednostek SI, wydatek energetyczny określany jest w jednostkach pracy, czyli w dżulach (J) na jednostkę czasu.
Często również koszt energetyczny pracy przedstawiany jest w watach w przeliczeniu na powierzchnię ciała (W/m2). Ponadto, ze względu na długoletnie funkcjonowanie jednostek kalorymetrycznych kalorii (cal) lub kilokalorii (kcal) w celu określenia wydatku energetycznego, jednostki te wciąż spotykamy w praktyce przemysłowej, w przepisach czy starszych podręcznikach przy określaniu ciężkości pracy.