2-5.1. System oceny zgodności wyrobów w Polsce

2-5.1.6. System nadzoru rynku

Ustawa o systemie oceny zgodności wprowadza wymagania dotyczące systemu kontroli wyrobów podlegających ocenie zgodności.

Organem monitorującym funkcjonowanie systemu kontroli wyrobów jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który współpracuje z organami celnymi oraz wyspecjalizowanymi organami, którymi są:

  • wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej,
  • inspektorzy pracy,
  • Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej,
  • Prezes Urzędu Transportu Kolejowego,
  • organy nadzoru budowlanego,
  • Prezes Wyższego Urzędu Górniczego,
  • dyrektorzy urzędów morskich,
  • wojewódzcy inspektorzy transportu drogowego ,
  • dyrektorzy okręgowych urzędów miar,
  • Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Prezes UOKiK pełni rolę jednolitego urzędu łącznikowego, o którym mowa w art. 10 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1020 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów oraz zmieniającego dyrektywę 2004/42/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011.

Organy nadzoru rynku wprowadzają do systemu informacyjnego i komunikacyjnego dane identyfikujące wyroby niezgodne z wymaganiami lub stwarzające zagrożenie, a także rodzaj stwierdzonych niezgodności lub opis zagrożeń, w tym wyniki badań laboratoryjnych lub organoleptycznych, informacje o stwierdzonych niezgodnościach formalnych, dane identyfikujące podmioty gospodarcze uczestniczące w obrocie wyrobami oraz informacje o zastosowanych środkach administracyjnych wraz z ich uzasadnieniem.

Wspomniany system jest stosowany do celów nadzoru rynku i jest prowadzony przez Komisję Europejską.

W Ustawie o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku zostały określone zasady postępowania w przypadku, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że wprowadzony do obrotu lub oddany do użytku wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań albo nie spełnia wymagań i stwierdzono niezgodności formalne.

Organ nadzoru rynku prowadzący postępowanie, w drodze postanowienia, wzywa stronę postępowania do podjęcia niżej wymienionych działań, wyznaczając jednocześnie termin na przedstawienie dowodów potwierdzających wykonanie tych działań:

  • usunięcia niezgodności wyrobu z wymaganiami lub usunięcia niezgodności formalnych,
  • wycofania wyrobu z obrotu lub z użytku, zaprzestania udostępniania wyrobu,
  • odzyskania wyrobu zniszczenia wyrobu lub
  • powiadomienia konsumentów lub innych użytkowników wyrobu o stwierdzonych niezgodnościach z wymaganiami, określając termin i sposób ich powiadomienia.

Ponadto w ustawie o systemie oceny zgodności określono zasady dotyczące odpowiedzialności karnej za wprowadzanie do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami. Administracyjnej karze pieniężnej podlegają podmioty gospodarcze, które:

  • nie wypełniają obowiązków wynikających z przepisów prawnych, w tym w zakresie dołączania do wyrobu, sporządzonych w jasnej, zrozumiałej i czytelnej formie, w języku polskim: instrukcji lub informacji dotyczących bezpieczeństwa użytkowania, lub kopii deklaracji zgodności lub etykiety instrukcji, przechowywania dokumentacji technicznej wyrobu lub deklaracji zgodności lub dokumentacji niezbędnej do wykazania zgodności wyrobu z wymaganiami, lub
  • udzielenia organowi nadzoru rynku informacji lub udostępnienia dokumentacji w języku polskim, w celu wykazania zgodności wyrobu z wymaganiami
  • wprowadzające do obrotu wyroby niezgodne z wymaganiami,
  • wprowadzają do obrotu wyrób podlegający oznakowaniu CE, bez tego oznakowania.