8-1. Współczesne koncepcje zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy
Małgorzata Pęciłło
8-1.5. Ocena wyników i ciągłe doskonaleni e w zarządzaniu bhp
8-1.5.2. Wskaźniki do monitorowania i oceny procesów oraz wyników w systemie zarządzania bhp
Ogólnie rzecz biorąc, monitorowanie i ocena w systemie zarządzania bhp obejmuje (rys.4):
- środowisko pracy i występujące w nim zagrożenia, działania realizowane w ramach zarządzania bhp,
- osiągane wyniki, w tym wypadki przy pracy i choroby związane z pracą.
Rys. 4. Wskaźniki wynikowe i wiodące
w monitorowaniu bhp
Środowisko pracy i występujące w nim zagrożenia, a także działania realizowane w ramach zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy, mogą być oceniane z wykorzystaniem wskaźników wiodących. Wskaźniki te służą więc do monitorowania aktywnego. Osiągane wyniki, które w przypadku bezpieczeństwa i higieny pracy charakteryzuje się przede wszystkim przez wszystkim występujące w tym obszarze zdarzenia niepożądane - takie jak np. wypadki przy pracy lub choroby związane z pracą - mogą być oceniane z wykorzystaniem wskaźników wynikowych. Wskaźniki te służą więc do monitorowania reaktywnego.
Wskaźniki wynikowe i wiodące do oceny funkcjonowania w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy powinny być ustalane w procesach planowania, który obejmuje ustalanie celów, którym przypisuje się wskaźniki i określanie planów ich osiągania. Ustalane cele powinny być mierzalne, co oznacza, że konieczne jest przypisanie im wskaźników, które umożliwiają ocenę stopnia ich realizacji.
Ustalane w procesie planowania cele, wskaźniki i plany mogą się odnosić do różnych jednostek organizacyjnych i działań przedsiębiorstwa oraz do różnych okresów czasu.
Cele, które mają być osiągnięte w dłuższym czasie (na ogół dłuższym niż rok) i są związane bezpośrednio z realizacją ustalonej polityki; są one często nazywane celami ogólnymi [6]. Cele te ustala kierownictwo najwyższego szczebla. Określają one pożądaną sytuację docelową (np. zmniejszenie liczby wypadków przy pracy, zmniejszenie liczby osób zatrudnionych w warunkach zagrożenia, poprawa jakości życia w pracy itp.). Tego rodzaju celom przypisywane są często wskaźniki wynikowe, które określają, o ile ma się zmniejszyć na przykład liczba wypadków przy pracy czy też absencja chorobowa, albo o ile mają wzrosnąć wskaźniki charakteryzujące jakość życia w pracy. Aby osiągnąć każdy z celów ogólnych konieczne jest określenie szeregu celów szczegółowych, które odnoszą się do realizacji konkretnych działań i są celami średnio- lub krótkoterminowymi. Cele te są z reguły ustalane przez kierownictwo średniego szczebla. Przypisuje się im na ogół wskaźniki wiodące, które pozwalają na monitorowanie stopnia ich osiągnięcia. Z kolei przypisane celom ogólnym wskaźniki wynikowe pozwalają ocenić, czy przyjęte i zrealizowane plany są skuteczne, a ich monitorowanie i analiza pozwala na aktualizację przyjętych celów szczegółowych.
Ocena skuteczności procesów zarządzania BHP. Materiały informacyjne.
Materiały informacyjne temat oceny funkcjonowania przedsiębiorstwa w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy z wykorzystaniem wskaźników wynikowych i wiodących https://www.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/71798/ocena_funkcjonowania_bhp.pdf
Wytyczne do oceny funkcjonowania przedsiębiorstwa w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy z wykorzystaniem wskaźników wynikowych i wiodących
https://www.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/71799/wytyczne_oceny_funkcjonowania_bhp.pdf