8-1. Współczesne koncepcje zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy
Małgorzata Pęciłło
8-1.2. Pojęcie systemu zarządzania bhp i jego cele
8-1.2.1 Struktura systemu zarządzania bhp
Modele systemu zarządzania bhp przedstawiane w normach dla systemów zarządzania bhp są oparte na cyklu ciągłego doskonalenia (zwanym często cyklem Deminga lub PDCA). Model ten znalazł odzwierciedlenie w modelach systemów zarządzania bhp publikowanych w różnych dokumentach normatywnych, w tym w polskiej normie PN-N-18001 pokazano na rys.1.

Rys. 1. Model systemu zarządzania bhp przyjęty w normach serii PN-N-18001
Na koncepcji ciągłego doskonalenia opiera się również model systemu zarządzania bhp zgodnie z wymaganiami normy ISO 45001. Struktura tego modelu jest niemal taka sama, jak modelu systemu zarządzania jakością i zarządzania środowiskowego, przedstawionych w normach serii ISO 9000 oraz ISO 14000. Istotną różnicą jest umiejscowienie w centrum tego modelu, obok przywództwa najwyższego kierownictwa, współudziału pracowników, który jest szczególnie ważny dla zapewnienia skuteczności w zarządzaniu bezpieczeństwem i higieną pracy (rys.2). Do podstawowych elementów tego modelu, oprócz przywództwa i współudziału pracowników, należą:
- planowanie, a w szczególności działania w celu określenia ryzyk i szans, ustalanie celów i planowanie działań skierowanych na ich osiąganie; wsparcie, obejmujące zapewnienie zasobów i kompetencji, rozwijanie świadomości, zapewnienie skutecznej komunikacji i udokumentowanych informacji na temat systemu zarządzania bhp oraz funkcjonowanie, a w szczególności planowanie operacyjne działań i nadzorowanie procesów zarządzania; ocena osiąganych wyników, w tym monitorowanie, pomiary, analiza i ocena osiąganych wyników, audyt wewnętrzny oraz przegląd zarządzania;
- doskonalenie, którego podstawą jest analiza niezgodności i działania korygujące.

Rys. 2. Model systemu zarządzania bhp według normy
ISO 45001
Uwagę zwraca wyraźne uwzględnienie w tym modelu otoczenia (kontekstu) organizacji, który ma istotny wpływ zarówno na ukształtowanie całego systemu, jak i na podejmowane w nim działania.
System zarządzania bhp zgodny z wymaganiami normy ISO 45001 jest oparty na podejściu procesowym. Oznacza to, że w każdej organizacji konieczne jest zaplanowanie, wdrożenie i utrzymywanie procesów zarządzania, które są określone w wymaganiach dla tego systemu i niezbędne do realizacji planowanych w systemie działań