7-6. Ekonomiczne aspekty jakości ergonomicznej

Koszty a opłacalność ergonomii

• Wdrażanie ergonomii, humanizacji techniki i bezpieczeństwa pracy wymaga dodatkowych nakładów , co może zniechęcać inwestorów.
• Dlatego kluczowe jest precyzyjne określenie efektów ekonomicznych , aby uzasadnić opłacalność inwestycji.

Miary oceny ekonomicznej projektowania ergonomicznego

• Roczny efekt ekonomiczny
• Współczynnik efektywności ekonomicznej
• Okres opłacalności poniesionych nakładów

Do wyznaczenia efektu uwzględnia się:

• nakłady kapitałowe na system C–OT–O,
• koszt własny produkcji,
• nakłady na eksploatację.

Efekt powinien kompensować wydatki eksploatacyjne w dłuższej perspektywie.

Sposoby podnoszenia efektywności projektowania ergonomicznego

1. Zastosowanie technik komputerowych

• Skracają czas projektowania (np. stanowisk pracy, pulpitów).
  • Powstaje nowy układ „człowiek–komputer” → nowe wyzwania ergonomiczne.
• Modele fizyczne i matematyczne działalności operatora
  • Szczególnie istotne w złożonych systemach C–OT.
  • Zwiększają niezawodność i trafność projektu.

Ekonomiczne wskaźniki poprawy dzięki ergonomii

Można je mierzyć pośrednio przez:

• wzrost wydajności pracy,
• zmniejszenie braków i błędów,
• poprawę jakości produktów,
• redukcję liczby operatorów,
• ograniczenie strat czasu,
• wzrost zysków.

Nakłady dzielą się na:

• kapitałowe – do momentu rozpoczęcia produkcji,
• bieżące – w trakcie produkcji i eksploatacji.

Czynniki zwiększające efektywność ergonomii (slajd 8):

• skrócenie strat czasu roboczego,
• zmniejszenie liczby operatorów,
• wzrost niezawodności systemów C–OT,
• wydłużenie żywotności systemu,
• redukcja kosztów chorób zawodowych i wypadków,
• mniejsza rotacja kadry,
• wzrost wydajności → możliwość „zwolnienia” części systemów.

7-6. slajd 8

 Proces oceny efektywności działań ergonomicznych

Etapy oceny (slajd 10):

• Określenie typu systemu C–OT–O:
  • Ściśle zaprogramowane – operator nie zmienia tempa (np. linie produkcyjne).
  • Elastyczne – operator sam steruje tempem (np. systemy informacyjne).
  • Pośrednie – tempo można zmieniać, ale wydajność zależy od warunków zewnętrznych (np. rolnictwo).
• Wybór sposobu poprawy efektów ekonomicznych, dopasowany do typu systemu.
• Porównanie z wariantem bazowym – takim, w którym ergonomia nie została wdrożona.
• Uściślenie danych wyjściowych – lub ich oszacowanie.
• Obliczenie rocznego style.
• Wyznaczenie wartości efektu ekonomicznego.

7-6. slajd 9