6-5. Pole elektromagnetyczne

Wspomniane limity IPN stosowane są m.in. do oceny zagrożeń elektromagnetycznych w przestrzeni pracy i określenia adekwatnych do nich środków ochronnych, usystematyzowanych w formie tzw. przestrzeni pola-EM stref ochronnych, wyznaczanych w przestrzeni pracy. W razie narażenie pracujących (tzn. osób wykonujących pracę przy użytkowaniu źródła pola-EM, bez względu na formę zatrudnienia) lub osób potencjalnie narażonych (tzn. wszystkich osób mających dostęp do miejsca narażenia, mimo że nie wykonują prac przy użytkowaniu źródła pola-EM) w przestrzeni pola-EM stref ochronnych, w środowisku pracy wymagane jest stosowanie odpowiednich środków ochronnych [p.2, p.3]. W przestrzeni pola-EM stref ochronnych wszyscy pracownicy mogą być narażeni tymczasowo, a stosowane środki ochronne dostosowuje się do poziomu zagrożenia w poszczególnych strefach:

• w przestrzeni pola-EM strefy niebezpiecznej (PPSN) przebywanie w ramach codziennej praktyki jest zabronione, a praca dopuszczalna jest tam w szczególnych okolicznościach i w warunkach określonych prawem pracy, dotyczących m.in. udokumentowanej konieczności takich czynności, a także wykazania spełnienia limitów GPO oraz stosowania środków ochronnych dotyczących rozpoznanych zagrożeń elektromagnetycznych, wynikających ze skutków bezpośredniego lub pośredniego oddziaływania pola-EM,
• w przestrzeni pola-EM strefy zagrożenia (PPSZ) przebywanie jest dopuszczane pod warunkiem stosowania środków ochronnych, określonych ze względu na rozpoznane zagrożenia elektromagnetyczne wynikające z bezpośrednich lub pośrednich skutków oddziaływania pola-EM,
• w przestrzeni pola-EM strefy pośredniej (PPSP) przebywanie jest dopuszczane pod warunkiem stosowania środków ochronnych, określonych ze względu na rozpoznane zagrożenia elektromagnetyczne wynikające z pośrednich skutków oddziaływania pola-EM.

Limity natężenia pola-E i pola-M wyznaczające zasięgi poszczególnych stref ochronnych określono na bazie wartości IPN operacyjnego bazowego: zasięg strefy pośredniej wyznacza pole-EM ok. 10-krotnie słabsze, a zasięg strefy niebezpiecznej pole-EM 2-4-krotnie silniejsze. Jako narażenie tymczasowe rozumiane jest takie oddziaływanie pola-EM, podczas którego wskaźnik narażenia nie przekracza wartość dopuszczalnej podczas dnia pracy. Zasady szacowania wartości wskaźnika narażenia określono w R-BHP(EM) [p.2].

Przestrzeń pola-EM strefy bezpiecznej (PPSB) jest określona jako przestrzeń poza strefami ochronnymi, dla której nie określono warunków ograniczających ekspozycję. Przebywanie w przestrzeni pola-EM strefy bezpiecznej jest określane jako ekspozycja pomijalna.

6-5. slajd 16

6-5. slajd 17

Wspomniane limity dotyczące narażenia na zmienne w czasie pole-EM uzupełniają limity dotyczące narażenia przy źródłach pola statycznego, obejmujące również zmienność w czasie oddziaływania takiego pola wskutek poruszania się pracownika wykonującego różnorodne czynności. Dla pola elektrostatycznego alternatywnie stosuje się: IPNob-E = 30 kV/m lub IPNob-Q = 0,35 µC (mikrokulomba), a dla pola magnetostatycznego alternatywnie stosuje się m.in: IPNob-H = 160 kA/m lub IPNob-B = 200 mT [p.3].

Dla wybranych zakresów częstotliwości określono uzupełniająco limity dotyczące narażenia kończyn, oddziaływania pola impulsowego i lokalnego oddziaływania termicznego [p2, p3]. Zależnie od częstotliwości pola-EM i charakterystyki narażenia pracowników, podczas oceny zgodności z odpowiednimi limitami IPN i GPO, wykorzystywane są różne parametry charakteryzujące narażenie na pole-EM i jego skutki w dziedzinie czasu, częstotliwości i przestrzeni – szczegółowe definicje poszczególnych parametrów określają wspomniane rozporządzenia [p.2, p.3].