3-2. Metody modelowe w projektowaniu przestrzeni pracy, manekiny płaskie i przestrzenne, makiety, modele funkcjonalne i komputerowe
Wymagania zaliczenia
Krzysztof Kędzior
3-2.3. Rozwój trójwymiarowych manekinów komputerowych
First Man (1968, Boeing) (slajd 4)
- Jeden z pierwszych 3D manekinów komputerowych, używany przy projektowaniu kabiny pilota w Boeingu 747.
- Manekin konturowy – opis sylwetki przez wybrane linie (brak pełnych powierzchni).
- Późniejsze wersje jak Fourth Man and Woman (1980) – już powierzchniowe, co umożliwia:
-
- wykrywanie kolizji ciała z otoczeniem,
- ocenę zasięgu rąk i pola widzenia.

3-2. slajd 4
SAMMIE (od 1967, Wielka Brytania) (slajd 5)
- Ciało i otoczenie modelowane za pomocą prostych brył (prymitywów: sześciany, walce, stożki).
- Złożona konstrukcja manekina:
-
- ruchome stawy (szyja, kręgosłup, kończyny, oczy),
- modelowanie różnych centyli populacji,
- możliwość uwzględnienia ubioru i niepełnosprawności.
- Program sygnalizuje:
-
- przekroczenie dopuszczalnych zakresów ruchu,
- niewygodne (niekomfortowe) pozycje,
- kolizje z otoczeniem.
- Wada: brak kompatybilności z systemami CAD – utrudniona wymiana danych z projektami CAD.

3-2. slajd 5
ErgoSHAPE (Finlandia) (slajd 6)
- Nakładka na AutoCAD, stworzona z myślą o ergonomicznej analizie stanowisk pracy.
- Wersja 2D:
-
- modele antropometryczne mężczyzny i kobiety,
- biblioteka typowych ergonomicznych stanowisk (biuro, kuchnia, kabina dźwigu),
- moduł do obliczeń biomechanicznych (podobny do 2D SSPP).
- Wersja 3D:
-
- umożliwia import modeli AutoCAD,
- ograniczenie: obiekty zaimportowane do ErgoSHAPE nie mogą być dalej modyfikowane – utrudnia to projektowanie.

3-2. slajd 6
Podsumowanie:
- Trójwymiarowe manekiny komputerowe (np. First Man, SAMMIE, ErgoSHAPE 3D) rewolucjonizowały ergonomiczne projektowanie.
- Obecne narzędzia pozwalają na:
- precyzyjne dopasowanie stanowiska do użytkownika,
- ocenę komfortu i bezpieczeństwa,
- wykrywanie kolizji i przeciążeń.
- Kluczowe jest połączenie ergonomii z kompatybilnością narzędzi CAD – pełna integracja nadal stanowi wyzwanie w niektórych programach.