6.13 Zagrożenia związane z użytkowaniem środków transportu wewnątrzzakładowego
Dariusz Kalwasiński
6.13.4 Zagrożenia związane z obsługą wybranych środków transportowych
6.13.4.2 Dźwignice
Dźwignice to grupa urządzeń (tj. suwnice, żurawie (stacjonarne, wieżowe), wciągarki, wciągniki itp.), które przeznaczone są do przemieszczania ładunków na niewielki, z reguły określony dystans w wyznaczonym obszarze. Odbywa się to zarówno w pionie jak i w poziomie wewnątrz pomieszczeń zakładu pracy lub na zewnątrz tych obiektów. Wykorzystywane są w różnych branżach gospodarki, m.in. w motoryzacji, budownictwie, energetyce, w gospodarce komunalnej, w przemyśle spożywczym, chemicznym lub metalowym.
Źródła zagrożeń prowadzące do powstawania zdarzeń wypadkowych występujących podczas użytkowania dźwignic (suwnic), związane są z:
- niewłaściwą organizacją miejsca pracy, są to:
-
- nieodpowiednie kwalifikacje osób obsługujących lub konserwującą urządzeń,
- niedotrzymanie warunków instrukcji użytkowania przy eksploatacji,
- brak oznaczenia strefy niebezpiecznej przy suwnicy bramowej,
- brak nadzoru nad stanem technicznym wyposażenia dźwignic (szczególnie lin, łańcuchów, haków itp.),
- nieprawidłowości w instalacjach i urządzeniach elektrycznych zakładu oraz w zabezpieczeniach przeciwprądowych,
- niewłaściwe oświetlenie strefy pracy dźwignicy,
- brak ładu i porządku w miejscu pracy operatora i współpracowników obsługujących dźwignice,
- brak wyposażenia pracowników w środki ochrony indywidualnej,
- brak określonych zasad prac transportowych prowadzonych nad stanowiskami pracy, na których znajdują się pracownicy,
- nieprzestrzeganie przepisów i zasad bhp,
- wadą konstrukcyjną dźwignic (suwnic) i ich wyposażenie, są to:
-
- niewłaściwe usytuowanie suwnicy bramowej, tzn. nieprawidłowe wykonanie podkładu toru lub samych torów jezdnych suwnicy,
- niedostateczna wytrzymałość elementów (szczególnie lin, łańcuchów, haków itp.),
- nieprawidłowe działanie hamulców lub innych zabezpieczeń (czujniki krańcowe),
- brak osłon na ruchomych elementach dźwignic i innych środków ochronnych,
- brak sygnałów dźwiękowych o odpowiedniej donośności (rozpoznawalności),
- niewłaściwym zachowaniem się operatora dźwignicy i pracowników wchodzących w skład zespołów obsługujących dźwignice (hakowi, sygnaliści i inne osoby wspomagające ich obsługę, w tym osoby postronne) są to:
-
- niedostateczna koncentracja podczas wykonywania pracy, podczas obsługi (zapinanie i odpinanie zawiesia na/z ładunku, nadzorowanie transportu), montażu lub prac konserwacyjnych urządzeń,
- zaskoczenie niespodziewanym zdarzeniem,
- lekceważenie zagrożeń związanych z użytkowaniem (ryzykanctwo, przechodzenie pod ładunkami, przejeżdżanie lub przebywanie w miejscach niedozwolonych),
- niewłaściwe operowanie kończynami w strefie zagrożenia,
- niewłaściwe zamocowania ładunku,
- niewłaściwy dobór zawiesia w odniesieniu do transportowanego ładunku,
- nieumiejętnego podnoszenia, przewożenia i odpinania ładunków,
- nieznajomość sygnałów i znaków bezpieczeństwa,
- stosowanie niewłaściwych mocowań zawiesi na ładunkach (uszkodzone zaczepy na haku urządzenia, uszkodzone elementy zawiesi - łańcuchy, haki i koła zawiesi).

6-13. slajd 10
Wyżej przedstawione źródła mogą powodować potencjalne zagrożenia dla operatorów dźwignic (suwnic), osób wchodzących w skład współpracujących zespołów roboczych oraz osób postronnych, które mogą znaleźć się w strefie podnoszonego i transportowanego ładunku. Osoby te mogą być narażone na zagrożenia mechaniczne (uderzenie, przygniecenie, obtarcie, skaleczenie itp.), drgania, hałas, porażenie prądem elektrycznym, czy też zagrożenia chemiczne, pożar lub zapylenie.