6.13 Zagrożenia związane z użytkowaniem środków transportu wewnątrzzakładowego
Dariusz Kalwasiński
6.13.4 Zagrożenia związane z obsługą wybranych środków transportowych
6.13.4.1 Wózki jezdniowe
Wózki jezdniowe to klasyczne środki transportu dóbr materialnych (ładunków) i osób przy użyciu odpowiednich środków w transporcie wewnątrzzakładowym. Za ich pomocą realizowane są czynności związane z przemieszczaniem ładunków i osób z miejsca na miejsce, dokonywaniem załadunku lub wyładunku środków transportowych, podejmowaniem i odstawianiem ładunków z/na regały lub podczas spiętrzania itp. Charakter prowadzonych prac z wykorzystaniem wózków jezdniowych może wiązać się z wystąpieniem różnych przyczyn prowadzących do sytuacji niebezpiecznych (kolizji, potrąceń) lub wypadków. Dlatego też stanowią one duże zagrożenie nie tylko dla operatora wózka, ale również dla współpracowników. Przyczyny wypadków wskazane przez Główny Urząd Statystyczny (GUS) oraz naruszenia przepisów w zakładach pracy zaobserwowane przez Państwową Inspekcję pracy (PIP) są ze sobą mocno powiązane, a jedynie różnią się kolejnością zaprezentowania.

6-13. slajd 5

6-13. slajd 6
Źródła zagrożeń występujące podczas użytkowania wózków jezdniowych, związane są z następującymi czynnościami:
- załadunek i/lub wyładunek środków transportu, pobieranie i/lub odstawianie ładunków do/z gniazda regału lub stosu, które mogą powodować zagrożenia:
- uderzeniem, przygnieceniem, obtarciem operatora wózka lub postronnego pracownika (lub współpracownika) w wyniku upadku ładunku z wideł wózka,
- skaleczeniem w skutek kontaktu z ostrymi, chropowatymi elementami lub krawędziami ładunków, towarów, palet, opakowań, wózków i innych urządzeń pracy,
- przygnieceniem, zgnieceniem, uderzeniem pracownika przez upadający wózek z rampy lub z doku wskutek nie zachowania przez operatora szczególnej uwagi i niefrasobliwego podjeżdżania do krawędzi rampy,
- przygnieceniem, zgnieceniem, uderzeniem, obtarciem pracownika obsługującego dok przez wózek podnośnikowy, który posiada ograniczone pole widzenia ze względu na przemieszczany ładunek, itp.
- przemieszczanie ładunków i manewrowanie, które mogą powodować zagrożenia:
- potrąceniem, przygnieceniem, uderzeniem współpracownika lub pracownika ładunkiem lub częścią wózka w wyniku niewystarczającej widoczności z miejsca sterowania,
- przygnieceniem, uderzeniem operatora wózka jezdniowego podnośnikowego przez uszkodzony regał i składowane na nim ładunki, spadające ładunki ze stosu lub poprzez przewracający się wózek w wyniku utraty stateczności po brawurowej jeździe,
- uderzeniem, przygnieceniem, starciem lub obtarciem pracownika wskutek upadku źle rozmieszczonego i zamocowanego ładunku na palecie lub zgubienia ładunku podczas brawurowej jazdy, zjazdu przodem z pochylni, czy też gwałtownego hamowania,
- poparzeniem lub zatruciem się pracownika podczas przewożenia materiałów niebezpiecznych lub chemicznych w skutek kolizji z innym użytkownikiem drogi lub z przeszkodą,
- uderzeniem, obtarciem, potrąceniem pracownika w skutek zmęczenia wywołanego:
- wysokim poziomem hałasu, który ujemnie wpływa na operatora wózka jezdniowego, a także obniża komfort pracy i powoduje utrudnienia w identyfikacji dźwięków, które mogą stanowić źródło informacji lub ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem, np. przemieszczanie się innych środków transportowych w hali, niewłaściwe działanie mechanizmów pojazdu itp.,
- drganiami podczas jazdy, które mogą wpływać ujemnie na operatora wózka jezdniowego zmniejszając jego zdolność do wykonywania pracy, a także na jego zdrowie,
- przeciążeniem układu mięśniowo-kostnego wskutek dużego wysiłku fizycznego podnosząc ładunki lub niewygody w prowadzeniu (podczas jazdy wózkiem) związanej z niedostosowaniem kabiny do cech fizycznych i psychicznych człowieka,

6-13. slajd 7
- obsługa wózka w miejscu parkingowym, która może powodować zagrożenia:
- skaleczeniem, obtarciem przez ostre wystające elementy konstrukcyjne wózków jezdniowych lub jego wyposażenia podczas obsługi bieżącej,
- poparzeniem się w skutek kontaktu z gorącymi elementami wózka, np.: silnik spalinowy, wydech,
- przygnieceniem, zmiażdżeniem, obtarciem na skutek upadku przenoszonych lub montowanych butli gazowych lub akumulatora,
- uderzeniem, przygnieceniem wskutek stoczenia się wózka podnośnikowego z powodu złego pozostawienia go w miejscu parkingowym, np.: nieustawienie wideł i masztu w pozycji parkingowej, niezabezpieczenie kół wózka przed stoczeniem się,
- potknięciem się pracownika o uniesione widły odstawionego wózka na miejsce parkingowe,
- upadkiem pracownika wskutek nieostrożnego schodzenia z wózka,
- zatruciem w skutek wdychania spalin w pomieszczeniach obsługi wózków nie wyposażonych w wentylacje lub wyciągi powietrza,
- porażeniem prądem elektrycznym podczas wykonywania czynności związanych z zakładaniem lub zdejmowaniem klem z ładowanych akumulatorów, obsługi urządzeń zasilanych prądem elektrycznym 230/400V oraz możliwość porażenia podczas wystąpienia iskrzenia na połączeniach klem lub łuku elektrycznego występującego podczas zwarcia w przewodach przyłączeniowych akumulatora,
- pożarem, poparzeniem wskutek wybuchu wydzielających się gazów łatwopalnych podczas ładowania baterii akumulatorowych przy niedostatecznej wentylacji miejscowej lub wycieku substancji niebezpiecznych z akumulatora,
- poparzeniem kwasem siarkowym znajdującym się w akumulatorach (kwas ten może wywoływać silne i niebezpieczne poparzenia), podczas sprawdzania i przenoszenia akumulatora wózka jezdniowego,
- zatruciem się substancjami niebezpiecznymi wyciekającymi z akumulatora,
- zgnieceniem, obtarciem w skutek upadku akumulatora podczas jego przenoszenia lub złego ustawienia na stole ładowniczym,

6-13. slajd 8
- inne źródła zagrożeń podczas użytkowania wózków jezdniowych, które mogą powodować zagrożenia:
- niestosowanie się do podstawowych przepisów bezpieczeństwa w zakresie poruszania się po drogach transportowych, dotyczy to zarówno operatorów wózków, jak i postronnych osób pracujących w zakładzie pracy,
- niedoświadczenie młodych operatorów wózków jezdniowych wskutek krótkiego stażu pracy i ich obsługi,
- użytkowanie wózka bez posiadania odpowiednich uprawnień kwalifikacyjnych lub zgody pracodawcy,
- pozostawianie wózka jezdniowego w niedozwolonym miejscu lub z kluczykami w stacyjce,
- niewłaściwe lub niepełne informacje przekazane operatorom wózków jezdniowych w zakresie rodzaju podejmowanych i przemieszczanych ładunków, organizacji ruchu w zakładzie pracy lub miejsca dostarczenia ładunku,
- niewłaściwe warunki związane z nawierzchnią dróg transportowych, nieodpowiadających warunkom określonym w DTR wózka,
- użytkowanie wózków w miejscach o niesprawdzonej wytrzymałości (nośności) podłoża lub wytrzymałości mniejszej niż wymagana dla danego wózka,
- użytkowanie wózków obciążanych ponad ich dopuszczalną ładowność oraz o niewłaściwym stanie technicznym,
- niewłaściwe oznakowanie dróg transportowych i miejsc niebezpiecznych (np. znakami ostrzegawczymi o istniejący zagrożeniach) oraz słabe oświetlenie dróg transportowych,
- zmienne warunki atmosferyczne (opady, wysokie i niskie temperatury),
- przewożenie lub podnoszenie pracowników (osób) na palecie lub na widłach wózków,
- źle zabezpieczone miejsca składowania ładunków oraz złe ustawianie (spiętrzanie) ładunków jednego na drugim,
- stres związany z nakładaniem na pracownika zbyt dużych wymagań w stosunku do jego możliwości psychofizycznych, z pracą w porach nocnych i w godzinach nadliczbowych, z mobbingiem lub z konfliktami.

6-13. slajd 9