6-12. Pierwsza pomoc

Najczęstszymi objawami zatrucia są: ból głowy, biegunka, wymioty, bóle brzucha, zaburzenia widzenia, zaburzenia oddychania, splątanie, utrata przytomności.

Postępowanie początkowe, po rozpoznaniu objawów polega (6-12.fol.14) na:

• przerwaniu narażenia,
• utrzymaniu lub przywróceniu podstawowych funkcji życiowych,
• zahamowaniu wchłaniania substancji toksycznej,
• eliminacji substancji z organizmu lub zahamowaniu przemiany substancji w produkty o większej toksyczności,
• zastosowaniu właściwej odtrutki w uzasadnionych sytuacjach.

Po wezwaniu pomocy należy postępować jak z nieprzytomnym, a następnie należy spróbować ustalić przyczynę zatrucia. Gdy ratownik nie jest pewien swojego postępowania, a wie że pomoc przybędzie dopiero po dłuższym czasie, powinien skontaktować się z najbliższym Instytutem Toksykologii, gdzie będzie szczegółowo, na bieżąco informowany co do dalszego postępowania.

Przerwanie narażenia u osób przytomnych

Pierwsze objawy zatrucia mogą być odczuwane przez osobę narażoną i/lub widoczne dla osób z jej otoczenia i są sygnałem do przerwania narażenia, co oznacza usunięcie zatrutego ze skażonej atmosfery, usunięcie trucizny z powierzchni skóry, tj. zdjęcie odzieży i obmycie skóry, płukanie oczu. Te działania może podjąć osoba zatruta lub osoba z jej otoczenia. W czasie ratowania poszkodowanych w wyniku wdychania trujących gazów, należy bezwzględnie ewakuować ich z miejsca zatrucia i pamiętać o konieczności zapewnienia bezpieczeństwa sobie, gdyż skażone powietrze jest tak samo niebezpieczne dla poszkodowanego jak i dla ratownika.

W większości przypadków zatrucia drogą pokarmową, z wyjątkiem osób nieprzytomnych, wskazane jest sprowokowanie wymiotów. Nie należy jednak prowokować wymiotów po połknięciu: benzyny, nafty, terpentyny oraz po upływie 15 minut od połknięcia substancji żrących (kwasy, ługi). Płukanie żołądka w uzasadnionych przypadkach wykonać może tylko lekarz.

W przypadku osób z zaburzeniami świadomości i nieprzytomnych należy usunąć zatrutego ze skażonej atmosfery i ułożyć w pozycji tzw. „bezpiecznej” - na płaskiej, twardej powierzchni (podłoga, stół), na prawym boku z głową lekko uniesioną i opartą o lewą dłoń lub o wałek wykonany z koca (ubrania) tak, aby była zachowana drożność dróg oddechowych. Prawe ramię powinno być odwiedzione do tyłu, prawa noga zgięta w kolanie, a lewa wyprostowana.

Nie należy układać nieprzytomnego na wznak, jeżeli nie jest zaintubowany.

W przypadku stwierdzenia objawów stanu bezpośredniego zagrożenia życia należy podjąć niezwłocznie działania zgodnie z BLS/RKO.