6-11. Czynniki biologiczne
Rafał L. Górny, Małgorzata Gołofit-Szymczak, Jacek Dutkiewicz
6-11.6. Przegląd najważniejszych czynników biologicznych w układzie systematycznym
6-11.6.3. Grzyby
Największe zagrożenie stanowią grzyby niższe, popularnie określane jako pleśnie, które są częstą przyczyną alergicznych chorób układu oddechowego (AZPP - alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, astmy oskrzelowej, nieżytu nosa) u rolników i innych osób narażonych na pył ze spleśniałych surowców i materiałów. Tak zwane grzyby polowe rozwijające się na roślinach (Alternaria, Cladosporium) wytwarzają w sezonie letnim duże ilości zarodników, które mogą być przyczyną chorób alergicznych u rolników wykonujących prace polowe. Znacznie większe zagrożenie stanowią grzyby przechowalniane, głównie z rodzajów Aspergillus i Penicillium (6-11. slajd 13, 6-11.slajd 14), rozwijające się na składowanych surowcach roślinnych i zwierzęcych w warunkach podwyższonej wilgotności i temperatury, a także na zawilgoconych ścianach budynków i powierzchniach różnych przedmiotów. Szczególne znaczenie chorobotwórcze ma kropidlak popielaty (Aspergillus fumigatus) (6-11. slajd 15), który może być przyczyną grzybicy płuc (aspergilozy). Przyczyną zawodowych chorób o podłożu alergicznym i toksycznym mogą być również inne, liczne gatunki z rodzajów Aspergillus i Penicillium.

6-11. slajd 13

6-11. slajd 14

6-11. slajd 15
Czynnikami przyczynowymi AZPP mogą być: Aspergillus clavatus, Aspergillus flavus, Aspergillus (Eurotium) glaucus, A. niger,
A. terreus, A. rubrobrunneus (A. umbrosus, Eurotium rubrum),
A. versicolor oraz Penicillium glabrum (frequentans), P.casei i
P. roqueforti. Używane w przemyśle piekarniczym enzymy Aspergillus oryzae i A. niger mogą powodować zawodową astmę u piekarzy. Gatunek Aspergillus candidus, występujący często w pyle zbożowym, wykazuje silne właściwości antygenowe i stanowi potencjalną przyczynę ODTS u osób (zwłaszcza młodych) narażonych na duże stężenia tego pyłu. Grzyby pleśniowe mogą wytwarzać również substancje toksyczne, takie jak mikotoksyny (aflatoksyny, ochratoksyny, trichoteceny i inne), glukany i toksyczne metabolity lotne.
Najczęstszą przyczyną zawodowych grzybic skóry są trzy gatunki grzybów - dermatofitów z rodzaju Trichophyton: występujący u bydła grzyb brodawkowaty (Trichophyton verrucosum); rozpowszechniony wśród licznych ssaków, a zwłaszcza gryzoni (myszy, szczury, świnki morskie, króliki, szynszyle) grzyb Trichophyton mentagrophytes oraz grzyb czerwony (Trichophyton rubrum) występujący u ludzi.