6-9. Substancje chemiczne
Wymagania zaliczenia
Małgorzata Pośniak, Jolanta Skowroń
6-9.5. Literatura
- Bezpieczeństwo pracy i ergonomia. Red. nauk. D. Koradecka. T. 1-2. Warszawa, CIOP-PIB 2008.
- Czynniki szkodliwe w środowisku pracy - wartości dopuszczalne Red. M. Pośniak, J. Skowroń. Warszawa, wyd. XIV, CIOP-PIB 2024.
- Dobecki M.: Podstawy metod oceny ryzyka zawodowego, kontrola jakości badań. Łódź, Instytut Medycyny Pracy 1995.
- Gromiec J.: Wytyczne w sprawie prowadzenia pomiarów i oceny stężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku. CIOP-PIB, Warszawa 2005 r.
- Gromiec J. P., Jankowska A., Kupczewska-Dobecka M. Czerczak S.,Bezpomiarowa ocena narażenia zawodowego na substancje chemiczne - nowe wyzwanie dla pracodawców, Medycyna Pracy 2013;64(5):699–716.
- Indulski J.A., Piotrowski J.K.: Toksykologia przemysłowa. T. I. Toksykometria i toksykologia narządowa. Łódź, IMP 1993.
- Majka M.: Szacownie ryzyka wypadku chemicznego cz. 1. Atest, 6, 21-22, 2008.
- Majka M.: Szacownie ryzyka wypadku chemicznego cz. 2.. Atest, 7, 49-51, 2008.
- Miranowicz-Dzierżawska K.: Rozporządzenie REACH – nowe prawo UE zwiększające bezpieczeństwa chemicznego. PiMOŚP, 2007, 3(53), 5-17.
- Miranowicz-Dzierżawska K.: Rozporządzenie REACH – sporządzanie raportu bezpieczeństwa chemicznego. Bezpieczeństwo Pracy, 9 (444) 2008; 10-55.
- Miranowicz-Dzierżawska K.: Rozporządzenie CLP: zharmonizowana klasyfikacja i oznakowanie substancji i mieszanin. Bezpieczeństwo Pracy – Nauk i Praktyka, 2011, 2(473), 16-19.
- Pośniak M. Ocena ryzyka zawodowego - narażenie na czynniki chemiczne. Bezpieczeństwo pracy - Nauka i Technika, 2005, nr 7-8.
- Pośniak M., Skowroń J.: Szkodliwe substancje chemiczne w: Ryzyko zawodowe. Metodyczne podstawy oceny. Red. W. M. Zawieska, CIOP-PIB, Warszawa 2007.
- Skowroń J.: Czynniki rakotwórcze i mutagenne w świetle ustawodawstwa polskiego i Unii Europejskiej. Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy, 2007, 4(54), 5-43.
- Skowroń J., Czerczak S.: Zasady ustalania dopuszczalnych poziomów narażenia dla czynników rakotwórczych w środowisku pracy przyjęte w Polsce i w krajach Unii Europejskiej. Med Pr, 2013, 64(4), 541-563.
- Więcek E.: Kryteria zdrowotne pobierania próbek aerozoli w środowisku pracy. PiMOŚP 2011, 2(68), s.5-11.
- PN-EN 481:1998 Atmosfera miejsca pracy- Określanie składu ziarnowego dla pomiaru frakcji wymiarowych. Warszawa, PKN, 1988.
- PN-Z-04008-7:2002/Az1:2004 Ochrona czystości powietrza – Pobieranie próbek powie¬trza – Zasady pobierania próbek powietrza na stanowiskach pracy i interpretacji wyników.
- PN-N-18002:2011 Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy - Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego.
- EN 689:2018+AC:2019 Narażenie na stanowiskach pracy – Pomiary narażenia inhalacyjne¬go na czynniki chemiczne – Strategia badania zgodności z wartościami dopuszczalnymi.
- PN-EN 482:2021 Narażenie na stanowiskach pracy – Procedury oznaczania stężenia czynników chemicznych – Podstawowe wymagania dotyczące parametrów procedur (wersja angielska).
- PN-EN 1540:2022 Narażenie na stanowiskach pracy – Terminologia (wersja angielska).
- PN ISO 4225:1999 Jakość powietrza – Zagadnienia ogólne – Terminologia.
- PN ISO 4225/Ak:1999 Jakość powietrza – Zagadnienia ogólne – Terminologia (arkusz krajowy).
- Dyrektywa Rady 91/322/EWG z dnia 29 maja 1991 r. w sprawie ustanowienia indykatywnych wartości granicznych w wykonaniu Dyrektywy Rady 80/1107/EWG w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie czynników chemicznych, fizycznych i biologicznych (Dz.U. WE L 177 z 5.7.1991, s. 22).
- Dyrektywa Rady 98/24/WE z dnia 7 kwietnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa pracowników oraz ochrony ich zdrowia przed ryzykiem związanym z czynnikami chemicznymi podczas pracy (Dz. Urz. UE L 131, 279).
- Dyrektywa Komisji 2000/39/WE z dnia 8 czerwca 2000 r. ustanawiająca pierwszą listę indykatywnych wartości granicznych narażenia na czynniki zewnętrzne podczas pracy w związku z wykonaniem dyrektywy Rady 98/24/EWG w sprawie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed ryzykiem związanym z czynnikami chemicznymi w miejscu pracy. (Dz. U. WE L 142 z 16.6.2000, s. 432).
- Dyrektywa 2004/37/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy (Dz. U. WE L 158 z 30.04.2004, s. 50).
- Dyrektywa Komisji 2006/15/WE z dnia 7 lutego 2006 r. ustanawiająca drugi wykaz indykatywnych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego w celu wykonania dyrektywy Rady 98/24/WE oraz zmieniająca dyrektywy 91/322/EWG i 2000/39/WE. (Dz. U. WE L 38 z 9.2.2006, s. 36).
- Dyrektywa 2009/148/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie azbestu w miejscu pracy (Dz. Urz. UE L 38 z 16.12.2009, str. 28).
- Dyrektywa Komisji 2009/161/WE z dnia 17 grudnia 2009 ustanawiająca trzeci wykaz wskaźnikowych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego w celu wykonania dyrektywy Rady 98/24/WE oraz zmieniająca dyrektywę Komisji 2000/39/WE (Dz. Urz. WE L 338 z 19.12.2009, str. 87).
- Dyrektywa Komisji (UE) 2017/164 z dnia 31 stycznia 2017 r. ustanawiająca czwarty wykaz wskaźnikowych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego zgodnie z dyrektywą Rady 98/24/WE oraz zmieniająca dyrektywy Komisji 91/322/EWG, 2000/39/WE i 2009/161/UE. Dz. Urz. UE L 27 z 1.2.2017, s. 115.
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2398 z dnia 12 grudnia 2017 r. zmieniająca dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy. Dz. Urz. UE L 345 z 27.12.2017, 87.
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/130 z dnia 16 stycznia 2019 r. zmieniająca dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy. Dz. Urz. UE L 30 z 31.1.2019, 112.
- Dyrektywa Komisji (UE) 2019/1831 z dnia 24.10.2019 r. ustanawiająca piąty wykaz wskaźnikowych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego zgodnie z dyrektywą Rady 98/24/WE oraz zmieniająca dyrektywę Komisji 2000/39/WE. Dz. Urz. UE L 279 z 31.10.2019, s. 31.
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/983 z dnia 5 czerwca 2019 r. zmieniająca dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy. Dz. Urz. UE L 164 z 20.6.2019, 23.
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/431 z dnia 9 marca 2022 r. zmieniająca dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy. Dz. Urz. UE L 88 z 16.3.2022, 1.
- Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrek¬tywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz. Urz. UE L 136/3 z 29.05.2007, ze zm.).
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin (CLP), zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. WE L 353/2 z 31.12.2008, ze zm.).
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ze zm.).
- Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (t.j.y Dz. U. 2018, poz. 143).
- Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity Dz. U. 2003, nr 169, poz. 1650, zm. Dz. U. 2007, nr 49, poz. 330, zm. Dz. U. 2008, nr 108, poz. 690).
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (t.j. Dz. U. 2016, poz. 1488).
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2012 r w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych oraz niektórych mieszanin (t. j. DzU 2015, poz. 450).
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 stycznia 2015 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji chemicznych i ich mieszanin (t.j. DzU 2015, poz. 208).
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (DzU 2018, poz. 1286, ze zm).
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2024 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy (Dz.U. 2024 r., poz. 1126).
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (t.j.Dz. U. 2023, poz. 419 ze zm.).
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie sposobu oznakowania miejsc, rurociągów oraz pojemników i zbiorników służących do przechowywania lub zawierających substancje niebezpieczne lub mieszaniny niebezpieczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 601, uchylone na podstawie ustawy o substancjach chemicznych ich mieszaninach).
- Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (t.j. Dz. U. 2016, poz. 2067).
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią (Dz. U. 2017, poz. 796).
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2023 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (Dz.U. 2023 poz. 1240). (Dz.U. 2016, poz. 1509).