6-8. Mikroklimat

Projektując warunki środowiska termicznego na stanowiskach pracy należy dążyć do osiągnięcia optymalnego samopoczucia pracowników - komfortu cieplnego. Odczucia cieplne człowieka odnoszą się głównie do równowagi cieplnej całego ciała. Na równowagę wpływa aktywność fizyczna człowieka, odzież, jaką ma na sobie, jak również parametry środowiska zewnętrznego: temperatura powietrza, średnia temperatura promieniowania, prędkość przepływu powietrza i wilgotność powietrza (6-8. slajd 6).

6-8. slajd 6

Po przeprowadzeniu oceny lub pomiarów powyższych czynników można na podstawie aktualnego stanu wiedzy [2, 11] przewidzieć wrażenia cieplne człowieka, wyrażone w 7-stopniowej skali wrażeń cieplnych r, jako: gorące (+3), ciepłe (+2), lekko ciepłe (+1), neutralne (0), lekko chłodne (-1), chłodne (-2), zimne (-3), obliczając wskaźnik PMV (przewidywana ocena średnia) i związany z nim wskaźnik PPD (przewidywany procent osób niezadowolonych).

Na podstawie wskaźników PMV i PPD proponuje się określenie granic komfortu cieplnego jako zadawalających dla 80% ludzi, co odpowiada wartości wskaźnika PMV zawartej w granicach - 0,5 < PMV < + 0,5 (6-8. slajd 7).

Zgodnie z nowym wydaniem normy PN-EN ISO 7730:2006 [13] wyróżnia się jeszcze dwie dodatkowe klasy komfortu o mniejszym i większym zakresie wskaźnika PMV, co wyraża się odpowiednimi zależnościami: - 0,2 < PMV < + 0,2 oraz - 0,7 < PMV < + 0,7.

Analizie warunków, jakie należy spełnić, aby zapewnić komfort cieplny, jak również sposobom jego ścisłej definicji poświęcono w piśmiennictwie wiele uwagi [8]. Warunki komfortu cieplnego stwarzają jednakowe i najkorzystniejsze warunki pracy, dostępne dla ogółu pracowników bez ograniczeń związanych z wiekiem i płcią. Niepotrzebna jest aklimatyzacja pracownika, możliwa jest praca całozmianowa, mogą być także wykonywane prace wymagające wyjątkowej precyzji i uwagi. W ostatnich latach komfort cieplny jest swoistego rodzaju „produktem”, który się wytwarza, sprzedaje i na który istnieje wzrastający popyt.

Według Fangera [2] w ustalonych warunkach otoczenia podstawowymi warunkami komfortu cieplnego człowieka są:

• zrównoważony bilans cieplny,
• pot wydzielany w granicach przewidzianych dla komfortu,
• średnia ważona temperatura skóry w granicach przewidzianych dla komfortu.

Jak zostało wcześniej powiedziane, ciepło jest wytwarzane we wnętrzu ciała a tracone z powierzchni skóry. Następnie jest transportowane przez odzież i wymieniane z otoczeniem. Logiczne rozważania, rozsądne założenia i przegląd piśmiennictwa doprowadziły do równań dających się rozwiązać względem sześciu podstawowych parametrów: temperatury powietrza, średniej temperatury promieniowania, prężności pary wodnej, prędkości ruchu powietrza, izolacyjności cieplnej odzieży oraz tempa metabolizmu.

Niezadowolenie może być powodowane przez dyskomfort zimna lub gorąca odczuwanego całym ciałem. W tym przypadku granice komfortu mogą być wyrażone wskaźnikami PMV lub PPD.

Wskaźnik PPD dostarcza informacji o komforcie cieplnym lub niezadowoleniu przez przewidywanie odsetka osób, które przypuszczalnie będą odczuwały gorąco lub zimno danych warunkach środowiskowych. Wskaźnik PPD można wyliczyć ze wskaźnika PMV

Niezadowolenie może też być powodowane przez lokalny dyskomfort cieplny, którego przyczyną jest niechciane, lokalne chłodzenie lub grzanie ciała. Do najbardziej powszechnych czynników lokalnego dyskomfortu należą:

• asymetria temperatury promieniowania (zimne lub gorące powierzchnie);
• przeciąg, który jest definiowany jako lokalne chłodzenie powodowane przez ruch powietrza;
• różnica temperatury powietrza w pionie lub
• zimne lub gorące podłogi.