6-3. Hałas. Hałas infradźwiękowy i hałas ultradźwiękowy

Hałasem infradźwiękowym przyjęto nazywać hałas, w którego widmie występują składowe o częstotliwościach infradźwiękowych od 1 do 20Hz  (6-3. slajd 20).

6-3. slajd 20

W literaturze (PN ISO 7196, PN-N-1338) używa także się pojęcia hałas niskoczęstotliwościowy, które obejmuje zakres częstotliwości od około 10 Hz do 250 Hz.

Hałas infradźwiękowy, wbrew powszechnemu mniemaniu o jego niesłyszalności, jest odbierany w organizmie specyficzną drogą słuchową (głównie przez narząd słuchu). Słyszalność jego zależy od poziomu ciśnienia akustycznego. Stwierdzono jednak dużą zmienność osobniczą w zakresie percepcji słuchowej, szczególnie dla najniższych częstotliwości. Progi słyszenia infradźwięków (dźwięki w zakresie częstotliwości hałasu infradźwiękowego) są tym wyższe, im niższa jest ich częstotliwość i wynoszą na przykład: dla częstotliwości 6 ÷ 8 Hz około 100 dB, a dla częstotliwości 12 ÷ 16 Hz około 90 dB. Średnia wartość progu słyszenia skorygowana charakterystyką częstotliwościową G (PN ISO 7196) prowadzi do poziomu percepcji słuchowej rzędu 102 dB.

Poza specyficzną drogą słuchową infradźwięki są odbierane przez receptory czucia wibracji  (6-3. slajd 21).

6-3. slajd 21 

Progi tej percepcji znajdują się o 20 ÷ 30 dB wyżej niż progi słyszenia.

Gdy poziom ciśnienia akustycznego przekracza wartość 140 dB, infradźwięki mogą powodować trwałe, szkodliwe zmiany w organizmie. Możliwe jest występowanie zjawiska rezonansu struktur i narządów wewnętrznych organizmu, subiektywnie odczuwane już od 100 dB jako nieprzyjemne uczucie wewnętrznego wibrowania. Jest to obok ucisku w uszach jeden z najbardziej typowych objawów stwierdzonych przez osoby narażone na infradźwięki. Jednak dominującym efektem wpływu infradźwięków na organizm w ekspozycji zawodowej, jest ich działanie uciążliwe, występujące już przy niewielkich przekroczeniach progu słyszenia. Działanie to charakteryzuje się subiektywnie określonymi stanami nadmiernego zmęczenia, dyskomfortu, senności, zaburzeniami równowagi, sprawności psychomotorycznej oraz zaburzeniami funkcji fizjologicznych.

Badania wykazują, że omówienie symptomy mają charakter przejściowy i ustępują po usunięciu źródła infradźwiękowego.

Głównym źródłem hałasu infradźwiękowego w środowisku pracy są: maszyny przepływowe niskoobrotowe (sprężarki tłokowe, wentylatory, silniki) , urządzenia energetyczne (młyny, kotły, kominy), piece hutnicze (zwłaszcza piece elektryczne łukowe) oraz urządzenia odlewnicze (formierki, kraty wstrząsowe), (6-3. slajd 22, 6-3. slajd 23).

6-3. slajd 22

6-3. slajd 23

Osoby skarżące się na hałas infradźwiękowy i niskoczęstotliwościowy w pomieszczeniach biurowych często wskazują, że źródłem tego hałasu są urządzenia tzw. wyposażenia technicznego budynku oraz inne urządzenia w budynku lub poza nim np. urządzenia systemu klimatyzacji i wentylacji , urządzenia związane z siecią informatyczną, transformatory i pompy zlokalizowane w budynku, maszynownie i praca zespołu napędowego dźwigów (wind) oraz hałas zewnętrzny , głównie pochodzący od ruchu komunikacyjnego szczególnie w przypadku ciężkiego ruchu drogowego oraz pojazdów szynowych, a także od zlokalizowanych w pobliżu placów budowy.

Źródła hałasu infradźwiękowego występują również w środowisku pracy biurowej Mogą to być urządzenia tzw. wyposażenia technicznego budynku oraz inne urządzenia w budynku lub poza nim, np. urządzenia systemu klimatyzacji i wentylacji, urządzenia związane z siecią informatyczną transformatory i pompy zlokalizowane w budynku, maszynownie i pracujący zespół napędowy dźwigów (wind). Ponadto taki hałas dociera także z zewnątrz -pochodzi głównie od ruchu komunikacyjnego, szczególnie w przypadku ciężkiego ruchu drogowego oraz pojazdów szynowych, a także od zlokalizowanego w pobliżu placu budowy.