6-2. Elektryczność statyczna i energia elektryczna

Urządzenia wysokonapięciowe [N.79] mogą niekorzystnie oddziaływać zarówno na pracujący przy nich personel, jak i na osoby postronne – w szczególności nadmierne zbliżenie się człowieka do części pod napięciem, np. wskutek nieostrożnego postępowania, może spowodować niespodziewane wyładowanie łukowe w powietrzu [P.7]. Dlatego też eksploatację powierza się wykwalifikowanemu personelowi [A2.6], pracującemu według określonych zasad organizacyjnych i procedur [A2.17].

Techniczne rozwiązania ochrony przeciwporażeniowej uwzględniają zarówno ochronę przed dotykiem bezpośrednim, jak też i zachowanie odpowiednich odległości od części pozostających pod napięciem, gdyż przekroczenie granicy strefy niebezpiecznej uważa się za równoznaczne z dotknięciem do części czynnej. Ochrona przed dotykiem bezpośrednim powinna uniemożliwiać zarówno niezamierzone dotknięcie do części czynnych, jak i niezamierzone dostanie się do niebezpiecznej strefy w pobliżu części pod napięciem – rodzaj zastosowanego środka zależy zatem od dostępności do miejsca jego zainstalowania (zamknięty obszar czy teren ogólnodostępny). Pełną ochronę zapewnia tylko zastosowanie obudowy o stopniu ochrony IP odpowiednim do występujących narażeń. Natomiast zastosowanie przegrody czy przeszkody dopuszczalne jest tylko w strefie ruchu elektrycznego. Umieszczenie poza zasięgiem możliwe jest do zastosowania także w liniach napowietrznych, budowanych wg odpowiednich norm [N.32][N.33].

Ochronę przed dotykiem pośrednim zapewnia głównie uziemienie [N.34] – elementy instalacji uziemiającej, pełniącej także inne funkcje niż ochronna, muszą być odpowiednio zwymiarowane, by wytrzymały cieplne działanie prądów, były odporne na narażenia mechaniczne i oddziaływanie korozji i nie powodowały zagrożenia dla ludzi wskutek pojawienia się napięć: dotykowego i krokowego - przy przepływie największego możliwego prądu zwarcia doziemnego.

Środkami wspomagającymi działanie instalacji uziemieniowej, stosowanymi dla ograniczania napięć dotykowych rażeniowych, mogą być:

• uziomy wyrównawcze,
• pokrycie stanowiska warstwą izolacyjną dla zwiększenia impedancji obwodu rażeniowego,
• wykonanie stanowiska przewodzącego dla wyrównania potencjałów,
• zastosowanie wstawek izolacyjnych w celu zapobieżenia wynoszenia potencjałów.

6-2. slajd 24

Nadmierne zbliżenie się człowieka do części pod napięciem może spowodować niespodziewane wyładowanie łukowe w powietrzu.

Ochrona może być realizowana różnymi środkami – zależnie od tego, czy urządzenie znajduje się w zamkniętej strefie uchu elektrycznego, czy w terenie ogólnodostępnym:

• zastosowanie obudowy - zapewnia pełną ochronę,
• zastosowanie przegrody / przeszkody - możliwe do stosowania tylko w strefie ruchu elektrycznego,
• umieszczenie poza zasięgiem - możliwe do zastosowania w strefie ruchu elektrycznego, a także w liniach napowietrznych.

Środki wspomagające, stosowane dla ograniczania napięć dotykowych rażeniowych:

• uziomy wyrównawcze,
• pokrycie stanowiska warstwą izolacyjną dla zwiększenia impedancji obwodu rażeniowego,
• wykonanie stanowiska przewodzącego dla wyrównania potencjałów,
• zastosowanie wstawek izolacyjnych dla zapobieżeniu wynoszenia potencjałów.