6-2.3. Oddziaływanie prądu elektrycznego na organizm ludzki

6-2.3.1. Rodzaje oddziaływania prądu elektrycznego

Działanie prądu elektrycznego na organizm ludzki może być pośrednie lub bezpośrednie (patrz: np. [P.5], [P.7], [P.20], [P.23]) - 6-2. slajd 5 .  (6-2. slajd 7)

6-2. slajd 5

Działanie pośrednie , powstające bez przepływu prądu przez ciało człowieka , powoduje takie urazy, jak:

  • oparzenia ciała wskutek pożarów wywołanych zwarciem elektrycznym,
  • groźne dla życia oparzenia ciała łukiem elektrycznym,
  • uszkodzenia wzroku wskutek dużej jaskrawości łuku elektrycznego,
  • uszkodzenia mechaniczne ciała w wyniku upadku z wysokości lub upuszczenia trzymanego przedmiotu.

Działanie bezpośrednie - porażenie elektryczne  wskutek przepływu prądu elektrycznego przez ciało ludzkie (prądu rażeniowego) może wywołać wiele zmian fizycznych, chemicznych i biologicznych w organizmie (a nawet śmierć człowieka) poprzez oddziaływanie na układ nerwowy oraz w wyniku elektrolizy krwi i płynów fizjologicznych.

Porażenie elektryczne może objawiać się:

  • odczuwaniem przepływu prądu, uczuciem bólu, lekkimi kurczami mięśni,
  • silnymi kurczami mięśni dłoni uniemożliwiającymi samouwolnienie się rażonego,
  • zatrzymaniem oddechu, zaburzeniami krążenia krwi,
  • zaburzeniami wzroku, słuchu i zmysłu równowagi,
  • utratą przytomności,
  • migotaniem komór sercowych - bardzo groźnym dla życia człowieka,
  • oparzeniami skóry i wewnętrznych części ciała.

Bezpośrednio po rażeniu prądem, tzn. po przerwaniu przepływu prądu, może wystąpić wstrząs e l ektryczny, objawiający się przerażeniem, bladością, drżeniem ciała lub kończyn, nadmiernym wydzielaniem potu, stanem apatii lub euforii. Może również wystąpić obrzęk mózgu i utrata przytomności, połączona z zatrzymaniem krążenia krwi i brakiem oddechu. Skutki te mogą się ujawnić także po pewnym czasie - od kilku minut do kilku miesięcy.

Przy wymiarowaniu ochrony od porażeń elektrycznych zwykle uwzględnia się następujące skutki:

  • odczuwanie przepływu prądu,
  • skurcze mięśni rąk uniemożliwiające samouwolnienie się rażonego,
  • skurcze mięśni piersi powodujące zatrzymanie oddychania,
  • migotanie komór sercowych - najważniejsze kryterium,
  • oparzenia łukiem elektrycznym (w szczególności przy wyższych napięciach).

Każdy z powyższych skutków, z wyjątkiem odczuwania przepływu prądu, może doprowadzić do śmierci rażonego. W Polsce liczba śmiertelnych wypadków porażenia prądem elektrycznym na milion mieszkańców na rok wynosiła na początku lat dziewięćdziesiątych około 4. W Europie Zachodniej wskaźnik ten w tym okresie był czterokrotnie mniejszy.