5-5. Dobór i szkolenie pracowników

Szkolenia pracowników mogą być prowadzone bądź przez osoby z organizacji (przełożonych, pracowników działów szkoleń itp.) lub przez wynajęte zewnętrzne firmy szkoleniowe. Samo szkolenia może odbywać się na stanowisku pracy bądź poza nim  (5-5. slajd 8).

5-5. slajd 8

5-5.3.2.1. Szkolenia na stanowisku pracy

Są to wszelkiego rodzaju działania treningowe, w trakcie których osoba szkoląca towarzyszy szkolonej przy wykonywaniu przez nią obowiązków, udzielając instrukcji i pomocy. Tą metodą można zazwyczaj najbardziej efektywnie wdrożyć na przykład używanie nowych programów komputerowych. Instruktor pomaga użytkownikowi w pracy, pokazując, jak za pomocą nowego programu wykonywać różne operacje. Trenerem w takich szkoleniach może być zarówno osoba z wewnątrz jak i spoza organizacji. Ich zaletą jest możliwość bezpośredniej implementacji nabytych umiejętności w praktyce. Może się jednak zdarzyć, że w czasie treningu pracownik nie będzie miał możliwości zetknięcia się ze wszystkimi możliwymi problemami, jakie może napotkać w przyszłości, a w konsekwencji szkolenie nie przygotuje go do ich rozwiązania. Innym problemem jest wybór trenera. Opierając się na przeświadczeniu, że dobry specjalista w danej tematyce będzie w stanie przekazać swą wiedzę innym, organizacje czasem powierzają tę rolę dość przypadkowym osobom, nie posiadającym odpowiedniego przygotowania dydaktycznego.

Bardziej zaawansowaną formą tego typu kształcenia umiejętności jest stała opieka wyznaczonej osoby (mentora), która wyznacza pracownikowi nowe, coraz bardziej zaawansowane zadania. Zadaniem mentora jest takie zaplanowanie kolejnych zadań, aby pracownik nabywał coraz bardziej zaawansowane umiejętności w trakcie ich wykonywania. Mentorem nie musi być przełożony pracownika, tę rolę lepiej powierzać współpracownikom o większych kompetencjach i dłuższym stażu.

5-5.3.2.2. Szkolenia poza stanowiskiem pracy

Można do nich zaliczyć te wszystkie rodzaje szkoleń, które pracownik podejmuje poza wykonywaniem codziennych obowiązków. Oczywiście nie muszą one mieć miejsca poza siedzibą firmy. W ramach tego typu szkoleń przekazywana jest wiedza dotycząca bezpośrednio wykonywanej pracy oraz zagadnienia bardziej ogólne, np. cele i polityka firmy. Największym problemem, jaki napotykają uczestnicy tego typu szkoleń jest mała efektywność transferu nabytej wiedzy do codziennych obowiązków.

Szkolenia odbywające się poza stanowiskiem pracy mogą być prowadzone zarówno przez wynajęte zewnętrzne firmy szkoleniowe, jak i pracowników organizacji. Najważniejszymi formami tego typu szkoleń są [18]:

• wykłady i seminaria: dobrze służą przekazywaniu wiedzy ogólnej, przekonywaniu i kształtowaniu postaw: nie nadają się do uczenia konkretnych umiejętności i nabywania praktyki; ich zaletą jest jednak możliwość jednoczesnego udziału znacznej liczby uczestników; w celu zbliżenia prezentowanych treści do praktyki wykłady mogą być wzbogacane prezentacjami, np. specjalnie przygotowanych filmów, pokazujących wzorcowe zachowania; seminaria dają uczestnikom możliwość dyskutowania przekazywanych treści i wyrobienia indywidualnego stosunku do nich
• warsztaty i ćwiczenia: w ramach tego typu szkoleń uczestnicy poznają i sprawdzają w praktyce konkretne zachowania, które powinni potem wykorzystywać w pracy; ilość przekazu w formie wykładu jest tu zmniejszona do minimum, dużo uwagi poświęca się natomiast temu, aby każdy uczestnik miał możliwość sprawdzenia, jak sobie radzi z nowymi umiejętnościami; warsztaty tego typu są efektywną metodą zwłaszcza podnoszenia jakości pracy, zwiększania umiejętności i kompetencji; wskazane jest, po ich zakończeniu kontynuowanie nauki na stanowisku pracy, co ułatwia transfer nabytych umiejętności do konkretnych sytuacji
• treningi: pozwalają na przekazanie szerszych treści, niż szkolenie konkretnych umiejętności; zazwyczaj są stosowane w celu zwiększania kompetencji w takich dziedzinach jak: komunikacja interpersonalna, negocjacje, budowanie zespołu, podejmowanie decyzji; przekazywane w trakcie treningów treści są bardziej podstawowe, niż podczas warsztatów, a wytrenowane umiejętności pozwalają poprawić funkcjonowanie w różnych zadaniach.

Poza tymi, typowymi formami szkoleń, zadanie poszerzania wiedzy i nabywania nowych umiejętności może być realizowane poprzez różnego rodzaju konferencje, zjazdy, targi lub prezentacje.

Coraz bardziej popularne stają się cykle szkoleniowe pod hasłem "Train the Trainer". Polegają one na przygotowaniu uczestników do pełnienia roli trenera. Na taki cykl składają się wykłady, ćwiczenia i treningi, pokazujące podstawy metodyczne i specyfikę uczenia się osób dorosłych oraz uczące konkretnych umiejętności w zakresie przygotowania i prowadzenia szkoleń. Uczestnikami powinny być osoby z organizacji, które w przyszłości będą przekazywały swoją wiedzę innym. Mogą to być pracownicy działów personalnych, a także różnego rodzaju eksperci, którzy prowadzą szkolenia na stanowisku pracy. Organizacja, korzystając z takiego szkolenia zapewnia sobie na przyszłość wykwalifikowane kadry, co pozwala zmniejszyć liczbę firm zewnętrznych angażowanych do prowadzenia szkoleń i zredukować koszty.