4-6. Rytmy biologiczne człowieka i praca zmianowa
Wymagania zaliczenia
Krystyna Zużewicz, Katarzyna Hildt-Ciupińska
4-6.4. Wpływ pracy zmianowej na styl życia i równowagę: praca-życie
4-6.4.1. Praca zmianowa a odżywianie
Problemy zdrowotne związane z układem pokarmowym są jednym z najczęstszych zgłaszanych przez pracowników zmianowych. Zaburzone wydzielanie enzymów trawiennych, nieregularne posiłki, nadmierne spożycie kawy, herbaty, napojów energetycznych oraz stres związany z pracą w nocy prowadzą do dolegliwości gastrycznych, nadwagi, otyłości, cukrzycy czy nadciśnienia. W celu zminimalizowania tych problemów warto przestrzegać kilku zasad:
- Posiłki powinny być:
- urozmaicone (warzywa, owoce, produkty zbożowe, nabiał, mięso/ryby),
- umiarkowane (niewielkie porcje, 4-5 razy dziennie),
- uregulowane (posiłki co 3-4 godziny o stałych porach).
- Na każdej zmianie powinien być co najmniej jeden ciepły posiłek.
- Podczas zmiany nocnej należy:
- unikać obfitych i tłustych posiłków, co pomaga zapobiec senności,
- większe posiłki spożywać na początku zmiany, a między 0:00 a 6:00 jeść jedynie lekkie przekąski,
- pić wodę niegazowaną, herbaty owocowe lub ziołowe, unikać nadmiaru kawy i napojów energetycznych.
Ponadto, należy ograniczyć:
- nadmierne spożycie kawy, mocnej herbaty i napojów energetycznych, które mogą prowadzić m.n. do dadciśnienia,
- spożywanie słodyczy i słodkich napojów, które powodują wahania poziomu glukozy we krwi, prowadząc do senności i obniżenia koncentracji, a w dalszej perspektywie także do rozwoju cukrzyy
- picie alkoholu, zwłaszcza przed snem, ponieważ obniża jego jakość.