4-5. Termoregulacja organizmu człowieka i obciążenie termiczne
Mieczysław Krause, Joanna Orysiak, Magdalena Młynarczyk
4-5.1. Termodynamika organizmu człowieka
4-5.1.3. Bilans cieplny
Bilans cieplny jest podstawowym pojęciem, niezbędnym do zrozumienia problemów wymiany ciepła między organizmem człowieka i jego środowiskiem. Oznacza ono wypadkową między ciepłem endogennym i ciepłem egzogennym, działającym na ustrój.
Znaczna zawartość wody w organizmie ludzkim, stanowiącej około 60÷70% masy ciała, powoduje że ciepło właściwe tkanek jest duże i wynosi średnio 3,47 kJ · kg-1 · K-1. Skoro człowiek bezustannie uwalnia ciepło, to nawet przebywając w całkowitym spoczynku, pozbawiony możliwości oddawania ciepła endogennego, byłby narażony na wzrost temperatury ciała z prędkością:
Z przedstawionego wyliczenia wynika, że po 4 godzinach przebywania w takich warunkach, przegrzanie ustroju stałoby się niebezpieczne dla życia. Gdyby rozpatrywany przez nas człowiek ciężko pracował fizycznie, z wydatkiem energetycznym rzędu 50 kJ · min-1, to uwalniane i gromadzące się w jego organizmie ciepło powodowałoby wzrost temperatury ciała z prędkością 12 K · h-1. Już po 15 minutach osiągnęłaby ona poziom niebezpieczny dla życia (4-5. slajd 1).

4-5. slajd 1