2-6. Wypadki przy pracy - przyczyny występowania i skutki

Procesowe modele wypadków umożliwiają uświadomienie, w jaki sposób system produkcyjny przechodzi od fazy normalnej do fazy, w której następuje wypadek. Czas przebiegu wypadku jest tu czynnikiem podstawowym. W odróżnieniu od modeli przedstawiających sekwencje przyczynowe, modele procesowe wyjaśniają powiązania pomiędzy sekwencją wypadku z jednej strony a wyróżnioną przyczyną lub czynnikiem przyczynowym z drugiej strony. Współczesne modele procesowe rozróżniają różne fazy w sekwencji wypadku. Typowym przykładem modelu procesowego jest tzw. model OARU (Occupational Accident Research Unit) opracowany przez Kjellena i Larssona w 1981 r. Sekwencja wypadku podzielona jest tu na 3 fazy: fazę inicjacyjną, fazę realizacji i fazę urazu. Między tymi fazami można wyróżnić 4 stany przejściowe:

• przejście od normalnych warunków do stanu wystąpienia braków w kontroli sytuacji,
• przejście od braku kontroli do utraty kontroli,
• przejście, przy którym organizm ludzki zaczyna absorbować energię,
• stan zakończenia procesu absorbowania energii.

 Stan braków w kontroli sytuacji w różnych modelach określany jest jako odchylenie od sytuacji normalnej w systemie. Takim odchyleniem mogą być zdarzenia, warunki pracy itp. odróżniające bieżący proces od procesu uznanego za bezbłędny i normalny. Na foliogramie nr 10 pokazano model procesowy OARU z uwzględnieniem poszczególnych faz oraz stanów przejściowych. Do modeli procesowych można także zaliczyć modele polegające na tworzeniu schematów logicznych (model drzewa zdarzeń, model drzewa błędów, systematykę STEP).