8-4. Kształtowanie kultury bezpieczeństwa i higieny pracy w systemach zarządzania

Motywacja jest zestawem sił, które sprawiają, że ludzie zachowują się w określony sposób [3]. W systemie zarządzania konieczne jest wdrożenie i stosowanie różnych metod motywowania pracowników. Motywowanie wymaga stosowania różnych bodźców, które wzajemnie uzupełniają się w działaniu. Za najskuteczniejszy sposób motywowania uważa się na ogół nagradzanie lub karanie. Pracownicy zaangażowani w problemy bezpieczeństwa i higieny pracy, zespoły pracujące bezpiecznie, kierownicy stymulujący zespoły do bezpiecznej pracy mogą być nagradzani w różny sposób (np. nagrody pieniężne lub rzeczowe, pochwały, możliwości szkolenia i awansu, itp.). Karane jest postępowanie niezgodne z wymaganiami. Aby system kar i nagród był skuteczny, musi być dostosowany do warunków i zaakceptowany przez te osoby, których dotyczy. Kary i nagrody powinny być bezpośrednio powiązane z osiąganiem wytyczonych celów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Motywującą rolę odgrywają również informacje, które mogą być przekazywane zarówno w sposób werbalny jak i niewerbalny (np. działania kierownictwa, które w widoczny sposób świadczą o jego aktywnym zaangażowaniu w zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy), a w szczególności:

• popieranie prowadzenia uczciwych analiz bezpieczeństwa i opieranie się na ich wynikach w inicjowaniu działań korygujących,
• potępianie ukrywania problemów, które stwarzają zagrożenia lub wynikają z zagrożeń, i stwarzanie warunków uniemożliwiających ich ukrywanie,
• organizowanie zebrań, podczas których są omawiane i rozwiązywane problemy bezpieczeństwa i higieny pracy,
• dawanie osobistego przykładu polegające na ścisłym przestrzeganiu przez członków kierownictwa procedur związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy.