8-4. Kształtowanie kultury bezpieczeństwa i higieny pracy w systemach zarządzania

Kulturę organizacyjną tworzy zbiór charakterystycznych dla danej organizacji norm, wartości i przekonań, do których pracownicy się stosują i które wyznaczają sposób życia jednostek i grup w organizacji [4]. Kultura ta stanowi „osobowość” organizacji wyrażającą się różnego rodzaju artefaktami (językowymi, behawioralnymi lub fizycznymi). Kształtuje się pod wpływem wielu czynników związanych ze specyficznymi właściwościami organizacji, cechami jej członków, a także z otoczeniem zewnętrznym
(8-4. slajd 1).

8-4. slajd 1

Kultura bezpieczeństwa jest elementem kultury organizacyjnej. Stanowi ona wytwór indywidualnych i grupowych wartości, postaw, kompetencji i wzorów zachowań, które determinują zaangażowanie w działania związane z zarządzaniem bezpieczeństwem i higieną pracy oraz wpływają na styl i skuteczność tego zarządzania [2]. W każdej organizacji na kulturę składa się zbiór czynników psychologicznych, społecznych i organizacyjnych, związanych z systemem zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy, zachowaniami pracowników, a także ich cechami indywidualnymi (8-4. slajd 2).

8-4. slajd 2

Na podstawie licznych badań [1] można stwierdzić, że budowaniu wysokiej kultury bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie sprzyjają przede wszystkim:

• zaangażowanie najwyższego kierownictwa w problemy bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przywództwo,
• ustalenie deklaracji polityki bezpieczeństwa i higieny pracy oraz odpowiednich procedur i norm,
• przekonanie, że bezpieczeństwo jest wartością połączoną z każdym celem organizacji,
• stymulowanie zaangażowania pracowników, wzmacnianie ich poczucia wartości własnej,
• identyfikowanie się pracowników z celami bezpieczeństwa i higieny pracy, przekonanie o ich ważności i konieczności realizacji oraz praca zespołowa,
• edukacja i szkolenie pracowników,
• rozwijanie - wykraczającej poza wymagania zawarte w przepisach - troski o bezpieczeństwo własne i współpracowników,
• wyrażanie uznania dla osiągnięć grupowych i indywidualnych,
• komunikowanie się oparte na wzajemnym zaufaniu,
• szybkie reagowanie na występujące problemy dotyczące bezpieczeństwa.

Wysoka kultura bezpieczeństwa charakteryzuje organizację o wysokim poziomie bezpieczeństwa.