8-1. Współczesne koncepcje zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

System zarządzania bezpieczeństwem i higiena pracy zgodnie z założeniami normy ISO 45000 powinien być oparty na podejściu procesowym, przy czym proces w rozumieniu tej normy, to proces organizacyjny lub inaczej proces zarządzania. Proces ten może obejmować swoim zasięgiem każdą sekwencję działań realizowaną w przedsiębiorstwie, a więc zarówno działania związane z przetwarzaniem przedmiotów materialnych (procesy produkcyjne), jak i niezwiązane bezpośrednio z wytwarzaniem wyrobów lub usługi, czyli procesy nieprodukcyjne.

8-1. slajd 6

8-1. slajd 7

W każdym procesie zarządzania możemy wyróżnić następujące elementy (rys. 3):

• wejście – mogą to być, w zależności od charakteru procesu, zarówno produkty lub usługi, jak i dokumenty i informacje, wyjście – podobnie jak przy danych wejściowych, mogą to być zarówno produkty lub usługi, jak i dokumenty i informacje, działania realizowane w danym procesie; lidera (właściciela) procesu, czyli osobę odpowiedzialną za jego realizację, klienta (odbiorcę) procesu, czyli osobę, która otrzymuje materiały i informację lub usługę od innych osób wewnątrz lub z zewnątrz organizacji, powstające w wyniku realizacji procesu, dostawcę, czyli osobę, która dostarcza materiały i informację lub usługę do innych osób wewnątrz lub z zewnątrz organizacji,
• początek i koniec procesu.

Pod pojęciem działania realizowanego w procesie można rozumieć pojedynczą czynność lub zespół czynności. Czasami pojęcie „działanie” jest równoznaczne z procesem elementarnym, czyli realizowanym przez jedną komórkę organizacyjną lub osobę. To, jaki przyjmie się poziom szczegółowości (dekompozycji procesów organizacyjnych), zależy wyłącznie od zespołu wdrażającego podejście procesowe oraz od celu wprowadzania tego podejścia w przedsiębiorstwie. 

Działanie 2

Rys. 3. Model procesu organizacyjnego

Procesy elementarne łączą się ze sobą tworząc procesy przekrojowe, czyli procesy, w realizacji których uczestniczą różne komórki organizacyjne, te zaś z kolei łączą się ze sobą tworząc sieć (łańcuch) procesów. Zarówno w procesie przekrojowym jak i w sieci procesów  elementarnych właściciel jednego procesu może być jednocześnie klientem w stosunku do poprzedniego procesu oraz dostawcą w stosunku do kolejnego procesu, natomiast wyjście w jednym procesie może być wejściem w kolejnym, po nim następującym.

W normie ISO 45001 wśród procesów o kluczowym znaczeniu dla skuteczności systemu zarządzania bhp wymieniono procesy realizowane w celu:

• konsultacji i współudziału pracowników, planowania, identyfikacji zagrożeń oraz oceny ryzyk i szans, eliminowania zagrożeń i ograniczania występujących w organizacji ryzyk, identyfikacji i zapewnienia dostępu do wymagań prawnych i innych, komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej, wdrażania zmian, zarówno tymczasowych, jak i stałych, nadzorowania dostaw i usług oraz outsourcingu, przygotowania i reagowania na sytuacje awaryjne, monitorowania, pomiaru, analizy i oceny wyników, oceny zgodności z wymaganiami prawnymi i innymi,
• zgłaszania, badania incydentów i niezgodności i podejmowania działań korygujących.  

8-1. slajd 8

Model systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy w podejściu procesowym

Zastosowanie metody map kognitywnych

Część I
Zasady modelowania zależności, monitorowania i oceny procesów zarządczych w systemie zarządzania bhp oraz zastosowania rozmytej mapy poznawczej do celów symulacji efektów zmian procesów

https://www.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/91741/proces-1.pdf

Część II
Metoda ustalania liczbowych wartości obiektów i zależności w modelu systemu zarządzania bhp i wykorzystanie modelu do prognozowania

https://www.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/91742/proces-2.pdf

 Część III
Przykłady rozmytych map poznawczych obrazujących zależności pomiędzy wyjściami z procesów zarządczych w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

https://www.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/91743/Proces-3.pdf