7-5. Metody modelowe w projektowaniu układów „człowiek-obiekt techniczny-środowisko”

W nowoczesnym projektowaniu technicznym i ergonomicznym konieczne jest prowadzenie prac badawczo-rozwojowych, które zasilają projektowanie ergonomiczne danymi o rzeczywistym funkcjonowaniu człowieka w systemie. W przedsiębiorstwach inżynieryjnych, szczególnie w branży maszynowej, działania te mają charakter systemowy i opierają się na różnych typach badań ergonomicznych.

7-5. slajd 8

Typologia prac ergonomicznych

Ergonomia powinna być integralną częścią procesu projektowego. Aby projektowanie było skuteczne, musi korzystać z wiedzy zdobytej przez inne formy działalności ergonomicznej w przedsiębiorstwie, m.in. analizy, oceny i testy użytkowe.

Pozyskiwanie danych o działalności operatorów

Efektywne projektowanie systemów OT (obiekt techniczny – człowiek) wymaga określenia parametrów działania człowieka-operatora, takich jak:

• przepustowość informacyjna,
• szybkość działania,
• niezawodność.

Te cechy zależą od wielu czynników, które można badać różnymi metodami:

Główne metody pozyskiwania danych:

• analiza dokumentacji i oprzyrządowania systemu,
• obserwacja pracy operatora,
• rejestracja wskaźników jego działania,
• eksperymenty funkcjonalne,
• analiza błędów popełnianych przez operatora,
• oceny eksperckie,
• wywiady i spotkania z operatorami.

7-5. slajd 9

Cele badań

Zebrane dane ergonomiczne wykorzystuje się przy:

• analizie istniejących systemów pracy z udziałem operatora,
• ocenie warunków działania w nowoprojektowanych systemach na podstawie dokumentacji,
• identyfikacji przyszłych warunków pracy i ich wpływu na człowieka w projektowanych systemach.

Charakterystyka metod badawczych

• Analiza dokumentacji pozwala określić funkcje, ograniczenia i wymagania stawiane operatorowi.
• Obserwacja operatora dostarcza danych o sposobie odbioru informacji, działaniach sterujących, obciążeniu i zmęczeniu.
• Rejestracja wskaźników wymaga wykorzystania specjalistycznych urządzeń pomiarowych.
• Eksperymenty pozwalają badać reakcje operatora w kontrolowanych warunkach.
• Analiza błędów identyfikuje źródła pomyłek i sposoby ich unikania.
• Ocena ekspercka pozwala uzyskać jakościową ocenę działalności, gdy inne metody są niewystarczające.
• Spotkania z operatorami umożliwiają pozyskanie cennych informacji od praktyków z różnym doświadczeniem.