7-1. Diagnostyka układów antropotechnicznych

Diagnostyka medyczna

• Diagnostyka to nauka o rozpoznawaniu chorób na podstawie objawów, wywiadu i wyników badań.
• Szczególną trudnością diagnostyki chorób zawodowych jest brak charakterystycznych objawów i ich podobieństwo do objawów innych chorób.

7-1. slajd 1 

7-1. slajd 2

Diagnostyka techniczna

• Dotyczy oceny stanu technicznego maszyn i urządzeń w trakcie ich eksploatacji.
• Opiera się na obserwacji zjawisk towarzyszących działaniu obiektu, takich jak hałas, drgania.
• Stan obiektu określany jest na podstawie tzw. procesów resztkowych i przyporządkowanych im symptomów.

Procedury i reguły diagnostyczne

• Reguły diagnostyczne:
  • Empiryczne: oparte na doświadczeniu i długoterminowej obserwacji (częste w medycynie).
  • Modelowe: bazujące na modelach matematycznych/numerycznych (częściej w układach elektronicznych niż w maszynach).
  • Eksperymentalne:
    • Czynne eksperymenty – celowe wprowadzanie uszkodzeń i obserwacja objawów (ograniczone do prostych obiektów).
    • Bierne eksperymenty – długotrwała obserwacja zmian bez ingerencji.
    • Eksperymenty symulacyjne – komputerowe modele umożliwiające bezpieczne testy różnych scenariuszy awarii

Badania diagnostyczne vs. sprawdzające

• Badania sprawdzające: służą ocenie zgodności z wymaganiami (np. pomiary wymiarów, wartości granicznych drgań).
• Badania diagnostyczne: prowadzą do wniosków o stanie technicznym, identyfikując przyczyny anomalii (np. niewyważony wirnik).
• Granica między nimi bywa płynna – to, co dla jednego przypadku jest tylko sprawdzaniem, może w innym stanowić diagnozę.
• Przykład:
  • Sprawdzenie drgań łożyska i porównanie z normą – badanie sprawdzające.
  • Taka sama procedura, ale z wnioskiem o przyczynie (np. luz, niewyważenie) – badanie diagnostyczne.