6-14. Środki ochrony indywidualnej

Kryteria doboru obuwia ochronnego:

Obuwie o cechach ochronnych stosowane jest w celu ograniczenia ryzyka urazu kończyn dolnych podczas wykonywania czynności zawodowych oraz stanowi bezpośrednie zabezpieczenie pracownika przed zagrożeniami – czynnikami niebezpiecznymi i szkodliwymi występującymi w środowisku pracy.

Są to:

• czynniki mechaniczne, m.in.: spadające lub staczające się materiały, wystające ostre elementy, chropowate i szorstkie wyroby i podłoża, gładkie, zabrudzone lub oblodzone podłoża, poruszające się mechanizmy kierowane przez człowieka, obciążenie statyczne, wynikające ze stałej, wymuszonej i niewygodnej pozycji ciała podczas wykonywania pracy,
• czynniki termiczne związane z wysoką temperaturą, m.in. nagrzane powierzchnie wyposażenia technicznego i materiałów, gorące masy płynne, promieniowanie podczerwone, iskry i rozpryski roztopionych metali, otwarty płomień,
• czynniki termiczne związane z niską temperaturą, m.in. niska temperatura powietrza, zimne powierzchnie, kontakt z wodą,
• czynniki chemiczne, m.in. wodne roztwory substancji chemicznych, kwasy i zasady, rozpuszczalniki organiczne, oleje, smary, tłuszcze.

6-14. slajd 7

Ponadto klasyfikacja obuwia zależy również od jego materiału konstrukcyjnego. Rozróżniane jest obuwie klasyfikacji I - wykonane ze skóry i innych materiałów, z wyłączeniem obuwia całogumowego i całotworzywowego oraz obuwie klasyfikacji II - całogumowe (tj. całkowicie wulkanizowane) i całotworzywowe (tj. całkowicie formowane).

Obuwie zapewniające ochronę przed zagrożeniami w środowisku pracy może należeć do jednej z trzech grup w zależności od spełniania wymagań jednej z norm:

PN-EN ISO 20345:2022-09 (EN ISO 20345:2022) - obuwie bezpieczne, kategoria S (ang. Safety) - wyposażone w podnoski zaprojektowane tak, aby zapewniały ochronę przed uderzeniem z energią na poziomie 200 J* i przed ściskaniem przy obciążeniu 15 kN*,

PN-EN ISO 20346:2022-09 (EN ISO 20346:2022) - obuwie ochronne, kategoria P (ang. Protective) - wyposażone w słabszy typ podnosków, zapewniających ochronę przed uderzeniem z energią 100 J* i przed ściskaniem przy obciążeniu 10 kN*

PN-EN ISO 20347:2022-09 (EN ISO 20347:2022) - obuwie zawodowe, kategoria O (ang. Occupational) - ten rodzaj obuwia, w przeciwieństwie do obuwia bezpiecznego i ochronnego, nie zapewnia ochrony palców stopy przed uderzeniem i ściskaniem (nie jest wyposażone w podnoski).

*w warunkach laboratoryjnych

Ponadto w środowisku pracy stosowane jest również obuwie o specjalnym przeznaczeniu. Do tego rodzaju obuwia zalicza się obuwie bezpieczne, ochronne i zawodowe przeznaczone dla specjalnych zawodów, np. obuwie dla strażaków, obuwie dla hutników i spawaczy, obuwie chroniące przed przecięciem pilarką łańcuchową oraz obuwie chroniące przed substancjami chemicznymi i mikroorganizmami.

Obuwie dla strażaków zapewniające ochronę podczas gaszenia pożarów, ogólnych akcji ratowniczych, działań ratowniczych przy pożarach i w sytuacjach zagrożeń związanych z materiałami niebezpiecznymi powinno spełniać wymagania normy PN-EN 15090:2012.

Obuwie zapewniające ochronę przed zagrożeniami w hutnictwie, w tym ochronę przed dużymi ilościami stopionego metalu, powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 20349-1:2017-10, natomiast obuwie zapewniające ochronę przed zagrożeniami w spawalnictwie i procesach pokrewnych powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 20349-2:2017-10.

Obuwie chroniące przed przecięciem piłą łańcuchową, zarówno wykonane ze skóry jak i całogumowe lub całotworzywowe, powinno być zaopatrzone w specjalny układ materiałowy o ciągłej powierzchni ochronnej, obejmującej bezpieczny podnosek przyszwę, język oraz część cholewki powinno spełniać wymagania normy PN-EN ISO 17249:2014-03.

Obuwie chroniące przed czynnikami chemicznymi, w przypadku ograniczonego kontaktu z substancjami chemicznymi powinno spełniać wymagania normy PN-EN 13832-2:2019-01, natomiast w przypadku długotrwałego kontaktu z substancjami chemicznymi powinno spełniać wymagania normy PN-EN 13832-3:2019-01.