6.13 Zagrożenia związane z użytkowaniem środków transportu wewnątrzzakładowego

Obsługa wózków jezdniowych z mechanicznym napędem podnoszenia powinna być realizowana przez pracowników posiadających odpowiednie zaświadczenie kwalifikacyjne [6] uprawniające do jazdy wózkami jezdniowymi, które wydawane jest przez UDT po zdanym egzaminie teoretycznym i praktycznym [2]. Brak odpowiednich uprawnień i dopuszczanie do użytkowania wózków osób postronnych bez uprawnień jest jedną z najczęstszych przyczyn prowadzących do wypadku.

6-13. slajd 12

Do obsługi pozostałych wózków jezdniowych wystarczające jest przeszkolenie stanowiskowe pracowników i/lub posiadanie zaświadczenia ukończenia szkolenia i /lub posiadania prawa jazdy do kierowania pojazdem silnikowym [6].

6-13. slajd 13

Operator wózka przystępując do prac transportowych po drogach komunikacyjnych zakładu pracy powinien być zapoznany z opracowanymi przez organizatora pracy (przedsiębiorcę lub pracodawcę) instrukcjami dotyczącymi użytkowania wózka jezdniowego w zakresie czynności realizowanych przez pracownika (bazującą na instrukcji producenta) oraz bezpieczeństwa prac transportowych. Dodatkowo podczas szkolenia operator powinien zostać zapoznany z wynikami oceny ryzyka zawodowego na jego stanowisku pracy, zgodnie z § 5. 1. rozporządzenia MRiF [6].

6-13. slajd 14

Pracodawca jest obowiązany zapewnić na terenie zakładu pracy wykonane i oznakowane, zgodnie z Polskimi Normami i właściwymi przepisami, drogi komunikacyjne i transportowe (§ 4. rozporządzenia MPiPS [4]). Drogi komunikacyjne dla ruchu kołowego i pieszego powinny być opracowane zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym (§ 66. rozporządzenia MPiPS [4]) oraz odpowiednio oznaczone ciągłymi pasami o widocznej barwie (§ 13.1. załącznik nr 1 rozporządzenia MPiPS[4]). Drogi powinny być również oznakowane znakami drogowymi (§ 66.3 rozporządzenia MPiPS [4]) i znakami bezpieczeństwa zgodnie z przywołaną normą PN-EN ISO 7010 [16]. Normy są dobrowolnego stosowania, ale w momencie przywołania ich w akcie wykonawczym, stają się one obowiązujące.

6-13. slajd 15

Zasady bezpieczeństwa prowadzenia wózków jezdniowych z ładunkiem lub bez po drogach komunikacyjnych:

• zawsze patrzeć w kierunku w którym się poruszasz,
• stosować sygnały dźwiękowe podczas zbliżania się do skrzyżowań, bram, wyjazdów, lecz nie nadużywać ich,
• zachować odpowiednią prędkość na drogach, a zwłaszcza na zakrętach – szybka jazda i brawura to najpowszechniejsze czynniki powodujące wypadki,
• unikać gwałtownego ruszania, skręcania i hamowania, zwłaszcza podczas przewożenia ładunków, które mogą zostać zniszczone podczas tych czynności,
• zawsze pamiętać aby widły i maszt podczas przemieszczania ładunków były ustawione w pozycji transportowej tzn. ładunek powinien być przemieszczany jak najbliżej ziemi, zalecana wysokość ok. 250÷300 mm, a maszt pochylony maksymalnie do tyłu (w kierunku kabiny kierowcy),
• zachować bezpieczny odstęp od poprzedzającego środka transportu, zwłaszcza podczas przewożenia ładunku,
• zachować szczególną ostrożność podczas przewozu ładunków przestrzennych przesłaniających widoczność, (jeżeli jest to możliwe jedź tyłem),
• zwalniać i ostrzegać w miejscach niebezpiecznych, szczególnie gdy zbliżają się piesi,
• unikać trzymania nóg i innych części ciała poza obrysem wózka podczas przemieszczania ładunku lub jazdą wózkiem,
• zwracać uwagę na wysokość i szerokość bram przejazdowych podczas przewożenia wielko formatowych ładunków,

ponadto

• nie pozwalaj by ktokolwiek stał pod podniesionymi widłami, nawet jeśli są one nieobciążone,
• nigdy nie przewoź osób wózkiem do tego celu nieprzystosowanym,
• nie pozostawiaj wózka na skrzyżowaniach dróg, czy też w miejscach do tego nie przeznaczonych,
• nie pozostawiaj wózka bez opieki gdy ładunek jest podniesiony.

W aspekcie zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania wózków jezdniowych ważnym elementem jest prowadzenie działań w aspekcie monitorowania warunków na drogach komunikacyjnych, w tym identyfikowanie czynników mogących powodować zagrożenia dla uczestników ruchu. Zidentyfikowane zagrożenia powinny być analizowane, a następnie dla każdego z nich należy przeprowadzić szacowanie poziomu ryzyka oraz określić odpowiednie działanie/a ograniczające lub eliminujące jego występowanie.

6-13. slajd 16

Pracodawca zobowiązany jest również do określenia maksymalnych prędkości poruszania się środków UTB na drogach komunikacyjnych w zakładzie pracy (§ 66.2 rozporządzenia MPiPS [4]). Określenie prędkości na drogach komunikacyjnych powinna być uzależniona od przeprowadzonej oceny ryzyka, w której należy również uwzględnić takie aspekty jak natężenie ruchu, rodzaj przewożonych ładunków, szerokość używanych środków transportowych oraz stanu dróg i widoczności (skrzyżowania, przejazdy pomiędzy halami itp.).

6-13. slajd 17

W zakładzie pracy powinny być wyznaczone odpowiednie miejsca do składowania ładunków (dóbr materialnych) z uwzględnieniem prowadzonego procesu technologicznego i posiadanej przestrzeni magazynowej oraz zgodnie z przepisami prawnymi (§ 68.1. rozporządzenia MPiPS [4]). W doborze miejsca pracodawca powinien uwzględnić rodzaj i wysokość składowanych ładunków, w tym masę i gabaryty składowanych ładunków oraz wytrzymałość podłogi lub stropu. Zgodnie z § 17. rozporządzenia MPiPS [4] w pomieszczeniach magazynowych i na drogach znajdujących się w obiektach budowlanych powinny być umieszczone informacje o dopuszczalnym obciążeniu stropów.

6-13. slajd 18

Pracodawca jest obowiązany zapewnić systematyczne kontrole stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ze szczególnym uwzględnieniem organizacji procesów pracy, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych, w tym regałów do składowania ładunków oraz ustalić sposoby rejestracji nieprawidłowości i metody ich usuwania – § 40. ust. 1. rozporządzenia MPiPS [4]. Kontrole stanu maszyn i innych urządzeń technicznych powinny być prowadzone zgodnie z zaleceniami producenta maszyny lub urządzenia technicznego i wytycznymi aktów prawnych, np. zgodnie z załącznikiem 1 do rozporządzenia MPiT [3], czy też rozdziału 4 w rozporządzeniu MG [5].