6-5. Pole elektromagnetyczne

Rozwój nauki i techniki doprowadził na przełomie XIX i XX wieku do powszechnego i wszechstronnego wykorzystywania energii elektrycznej, m.in. do komunikacji bezprzewodowej za pośrednictwem promieniowania elektromagnetycznego różnych częstotliwości oraz do zasilania maszyn, pojazdów i różnego rodzaju urządzeń. Ponieważ pole-EM nierozerwalnie towarzyszy użytkowaniu urządzeń i instalacji elektrycznych, w konsekwencji współcześnie zarówno w środowisku pracy, jak i życia codziennego, ludzie nieustannie przebywa w sztucznym środowisku elektromagnetycznym o bardzo złożonym widmie częstotliwości [1-7, 9-12].

6-5. slajd 7

W Polsce i innych krajach europejskich pole-EM wytwarzane przez przesyłowo-rozdzielcze urządzenia energetyczne i instalacje zasilające odbiorców indywidualnych mają częstotliwość 50 Hz. Wokół linii przesyłowych wysokiego napięcia (WN) występuje pole-E o znacznych natężeniach, natomiast w otoczeniu instalacji zasilających niskiego napięcia (nn) dominuje pole-M. Pole-EM występujące wokół takich instalacji i urządzeń oraz wszelkiego rodzaju odbiorników energii elektrycznej jest zwykle niezamierzonym skutkiem wykorzystania energii elektrycznej [7, 11].

Radiokomunikacja bezprzewodowa (telefonia komórkowa i bezprzewodowy dostęp do Internetu oraz radiofonia i telewizja) funkcjonują wykorzystując promieniowanie z bardzo szerokiego zakresu częstotliwości: od kilkuset kiloherców (kHz) - w przypadku radiowych fal długich, do kilkudziesięciu gigaherców (GHz) - w przypadku PMF radiolinii radiokomunikacyjnych [1, 3, 6, 9]. Rozpraszanie promieniowania elektromagnetycznego na jak największą odległość jest niezbędne do zamierzonego przesyłania informacji przez takie systemy.

W wielu procesach technologicznych stosowane są urządzenia do obróbki cieplnej przetwarzanych materiałów. W zależności od rodzaju nagrzewanego materiału stosowane jest grzanie rezystancyjne, indukcyjne lub mikrofalowe, a urządzenia nagrzewające emitują pole-EM o częstotliwościach z pasm od PQS do PMF. W obszarze, w którym umieszczany jest nagrzewany, lutowany, klejony lub suszony materiał, silne pole-EM wytwarzane jest celowo. Podobnie jak wewnątrz kuchenki mikrofalowej, wytworzenie silnego pola-EM w stosunkowo niewielkiej objętości (rzędu od kilku do kilkudziesięciu litrów) jest celowym zamysłem konstrukcyjnym. Podobną charakterystykę mają urządzenia medyczne (terapeutyczne lub diagnostyczne). Jednak poza przestrzenią, w której wytwarzane jest robocze silne pole-EM (do zamierzonej funkcjonalności urządzenia), w jej otoczeniu bywa również rozpraszane pole-EM, w którym może dochodzić do niepożądanego narażenia pracowników obsługujących urządzenia.