6-2. Elektryczność statyczna i energia elektryczna

Sposób rozwiązania i skuteczność ochrony przeciwporażeniowej zależy od typu układu sieci zasilającej i budowy odbiorników elektrycznych.

Elektroenergetyczne sieci zasilające niskiego napięcia mogą być wykonane jako uziemione lub izolowane względem ziemi (6-2. slajd 18).

6-2. slajd 18 

Symbole występujące w oznaczeniach układów sieciowych pochodzą od nazw w języku francuskim i mają następujące znaczenie:

• pierwsza litera: T (terre) - sieć z uziemieniem bezpośrednim, I (isolation) - sieć izolowana lub z uziemieniem pośrednim,
• druga litera: N (neutre) - części przewodzące dostępne połączone z uziomem roboczym, T (terre) - części przewodzące dostępne połączone z oddzielnymi uziomami ochronnymi,
• trzecia lub czwarta litera: C (combine) - sieć ze wspólnym przewodem ochronno-neutralnym (PEN), służącym m.in. do połączenia części przewodzących dostępnych z uziomem roboczym,
• S (separe) - sieć z niezależnym od przewodu neutralnego (N) przewodem ochronnym (PE), który służy wyłącznie do połączenia części przewodzących dostępnych z uziomem roboczym.

Układ TN - układ sieci (instalacji) elektroenergetycznej, w którym punkt neutralny jest bezpośrednio uziemiony, a części przewodzące dostępne są z punktem neutralnym połączone przewodem ochronnym (podukład TN-S) lub przewodem ochronno-neutralnym (podukład TN-C i podukład TN-C-S).

Układ TT - układ sieci (instalacji) elektroenergetycznej, w którym punkt neutralny jest bezpośrednio uziemiony, a części przewodzące dostępne są połączone z oddzielnymi uziomami ochronnymi.

Układ IT - układ sieci (instalacji) elektroenergetycznej odizolowanej od ziemi, a części przewodzące dostępne są połączone z uziomami ochronnymi.

W sieciach uziemionych typu TN i TT występują duże wartości prądów ziemnozwarciowych, a więc także prądów rażeniowych.

W sieciach izolowanych typu IT wartości prądów ziemnozwarciowych i rażeniowych przy bezpośrednim dotyku do przewodu fazowego są ograniczone. Ich wartości zależą od pojemności sieci (wraz z odbiornikami) względem ziemi.

Obecnie w Polsce w starych instalacjach elektrycznych niskiego napięcia (przemysłowych, mieszkaniowych, w budownictwie ogólnym, itp.) najczęściej występuje układ typu TN-C. Jednakże z uwagi na jego zawodność wymaga się, by w nowo budowanych instalacjach i w obiektach remontowanych stosowany był układ TN-S (w praktyce najczęściej jest to układ TN-C-S) [A2.3][N.107].

Wszystkie urządzenia elektryczne (odbiorniki i przyrządy) w zależności od stopnia niebezpieczeństwa porażenia i z punktu widzenia ochrony przeciwporażeniowej (wg [N.66]) dzieli się na cztery klasy ochronności: 0, I, II i III (klasa 0 przewidziana do wyeliminowania).

Urządzenia elektryczne wyposaża się w osłony (obudowy) zapewniające wymagane bezpieczeństwo ludzi oraz ochronę przed zniszczeniem i niepoprawnym działaniem wskutek przedostania się do ich wnętrza ciał stałych, pyłu, wody oraz przed uszkodzeniem mechanicznym.

Oznaczenia stopnia ochrony [N.48]osłonami składają się z liter IP (ang. Internal Protection) oraz dwóch cyfr określających cechy osłon - pierwsza dotyczy stopnia ochrony przed dotknięciem części pod napięciem i ruchomych oraz przedostania się ciał stałych, a druga - stopnia ochrony przed działaniem wody.