6-2. Elektryczność statyczna i energia elektryczna
6-2.3. Oddziaływanie prądu elektrycznego na organizm ludzki
6-2.3.3. Ryzyko porażenia prądem elektrycznym. Obwód rażeniowy
Ryzyko porażenia prądem elektrycznym można wyrazić iloczynem następujących prawdopodobieństw [P.8]:
R = Qz Qd Qs
gdzie:
- Qz - prawdopodobieństwo wystąpienia w rozpatrywanym okresie uszkodzenia stwarzającego sytuację zagrożeniową, np. pojawienia się napięcia dotykowego na obudowie metalowej urządzenia;
- Qd - prawdopodobieństwo znalezienia się użytkownika w tej sytuacji zagrożeniowej, np. dotyku do obudowy metalowej urządzenia w czasie trwania uszkodzenia;
- Qs - prawdopodobieństwo wystąpienia określonych skutków rażenia w tej sytuacji rażeniowej.
Zmniejszenie ryzyka porażenia elektrycznego można uzyskać poprzez ograniczenie każdego z wyżej wymienionych prawdopodobieństw . Wykorzystuje się to przy realizacji ochrony przeciwporażeniowej.
Na 6-2. slajd 9 zilustrowano charakterystyczne przykłady sytuacji rażeniowych, definicje napięć dotykowych i napieć krokowych oraz przedstawiono schemat zastępczy obwodu rażeniowego.

6-2. slajd 9
Prawdopodobieństwo Qs wystąpienia określonych skutków rażenia człowieka prądem elektrycznym z definicji wyraża się wzorem:
Qs = Pr {Ir ? Is}
gdzie:
Ir i Is - prądy, rażeniowy oraz wywołujący rozpatrywane skutki rażenia, których wartości losowe zależne są od wielu czynników i okoliczności.
Podstawowym sposobem zmniejszania prawdopodobieństwa Qs jest ograniczenie wartości prądu rażeniowego Ir poprzez ograniczenie dopuszczalnych wartości napięć dotykowych Ud (i krokowych Uk). Inne sposoby zmniejszania tego prawdopodobieństwa to szybkie wyłączenie (tz) oraz wprowadzenie impedancji w obwód rażeniowy (Zw i Rp na 6-2. slajd 9).
Zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym – dotyk bezpośredni (rysunki: 5-12)

Rys. 5.

Rys. 6.

Rys. 7.

Rys. 8.

Rys. 9.

Rys. 10.

Rys. 11.

Rys. 12.
Zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym – dotyk pośredni (rysunki: 13-16)

Rys. 13.

Rys. 14.

Rys. 15.

Rys. 16.
Zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym – napięcie krokowe (rysunki: 17-21)

Rys. 17.

Rys. 18.
Rys. 19.

Rys. 20.

Rys. 21.