5-4. Analiza stanowiska pracy – zasady i metody

KLASP jest uniwersalną metodą, dzięki której można otrzymać kwantytatywne dane o 351 analizowanych aspektach stanowiska pracy. Jednym z najważniejszych celów praktycznych tej metody jest ustalenie profilu wymagań co do pracy na analizowanym stanowisku. Analizując je, oceniamy każdy aspekt wyodrębniony jako pozycja w kwestionariuszu, stosując odpowiednią skalę ocen, np. częstości występowania, ważności danego elementu, prawdopodobieństwa wystąpienia danego zjawiska lub stanu, zakresu zastosowania lub występowania, intensywności występowania. Od merytorycznego i metodologicznego przygotowania zespołu analitycznego zależy w dużym stopniu dokładność analizy stanowiska pracy.

Istnieje wiele zmiennych, które mogą modyfikować przebieg analizy stanowiska pracy. Dlatego też istnieje potrzeba ustalenia warunków, zasad i standardów dla procedury analitycznej, po to aby zwiększyć jej rzetelność i trafność. Szczegółowe informacje na ten temat można znaleźć w podręczniku KLASP [4]. Rzetelność i trafność analizy, zwanej wyceną stanowiska, można zwiększyć przez zorganizowanie zespołu analitycznego, składającego się z psychologów, socjologów oraz lekarzy zaznajomionych z ergonomią i zasadami KLASP. Zespół ten musi dobrać do swojego składu doświadczonych pracowników mających orientację w zakresie stanowisk pracy w przedsiębiorstwie. Cały zespół analityczny musi przejść szczegółowe szkolenie dotyczące zasad posługiwania się KLASP.

KLASP jest podstawowym narzędziem diagnostycznym, które może być stosowane do analizy dowolnego stanowiska pracy, nie wykluczając również stanowisk kierowniczych oraz uwzględniając stanowisko operatora funkcjonującego w warunkach ekstremalnych (np. górnik, rybak, kierowca karetki pogotowia, pilot, operator pojazdu kosmicznego).

Wynikiem badania kwestionariuszem KLASP jest profil wymagań (może być przedstawiony w formie graficznej) stawianych przez stanowisko pracy wszystkim, którzy na nim są zatrudnieni lub kandydują do zatrudnienia. Praktycznym wnioskiem z tych badań może być przygotowanie testów mierzących dyspozycje do pracy na danym stanowisku, dokonanie usprawnień ergonomicznych, ustalenie treści programów szkolenia oraz rozwiązywania problemów z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, a także organizacji i zarządzania. Posługiwanie się tymi narzędziami pozwoli m.in. wskazać rozsądne obciążenie, zagrożenia i sytuacje ryzykowne, a przez to bardziej skutecznie zapobiegać nieszczęśliwym wypadkom.

KLASP jest narzędziem dostarczającym informacji o stanowisku pracy. Informacja ta może być wykorzystana w tym celu, aby człowiek był bardziej podmiotem swojej pracy, tzn. żeby odczuwał, iż jest to jego praca, oraz że w polityce kadrowej firmy on jest najważniejszy, a nie sama praca, narzędzia pracy, warunki pracy i jej organizacja [2].