4-6. Rytmy biologiczne człowieka i praca zmianowa

Równowaga między pracą a życiem osobistym oznacza umiejętność rozdzielenia czasu między obowiązki zawodowe i domowe, a także poczucie spełnienia w obu tych sferach (Greenhouse i in., 2003). Praca zmianowa często utrudnia, a czasem wręcz uniemożliwia, spędzanie czasu z rodziną, przyjaciółmi, rozwijanie hobby czy uczestniczenie w wydarzeniach kulturalnych. Ma to negatywny wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne, jakość życia oraz satysfakcję z pracy. Pracownicy zmianowi mogą odczuwać większy stres i wypalenie zawodowe, co wpływa na ich motywację do pracy oraz dbałość o zdrowie.

Zalecenia dla pracowników:

• Komunikacja z rodziną i najbliższymi: wyjaśnienie, że praca zmianowa ma swoje konsekwencje w codziennym życiu, w tym poza pracą,
• Otwartość na potrzeby odpoczynku: rozmowy o konieczności odpoczynku, zwłaszcza po zmianach nocnych,
• Planowanie czasu wolnego: organizowanie czasu na spędzenie go z rodziną i przyjaciółmi, a także na realizowanie swoich pasji,
• Utrzymywanie dobrych relacji rodzinnych: wspólne posiłki i czas spędzany razem,
• Znalezienie czasu na hobby: nie zaniedbywanie swoich zainteresowań i pasji.

Z badań prowadzonych w CIOP-PIB w latach 2014-2016 w ramach projektu pn. „Ocena skuteczności działań podejmowanych w zakresie godzenia obowiązków w pracy i poza pracą w cyklu aktywności zawodowej pracownika”, wynika, że znalezienie równowagi miedzy pracą i życiem korzystnie wpływa na zdrowie i zdolność do pracy pracownika, jego dbałość o zdrowia, a także lepszą jakość życia i satysfakcje z pracy (Hildt-Ciupińska, 2017).