4-6. Rytmy biologiczne człowieka i praca zmianowa

Problemy zdrowotne związane z układem pokarmowym są jednym z najczęstszych zgłaszanych przez pracowników zmianowych. Zaburzone wydzielanie enzymów trawiennych, nieregularne posiłki, nadmierne spożycie kawy, herbaty, napojów energetycznych oraz stres związany z pracą w nocy prowadzą do dolegliwości gastrycznych, nadwagi, otyłości, cukrzycy czy nadciśnienia. W celu zminimalizowania tych problemów warto przestrzegać kilku zasad:

• Posiłki powinny być:
  • urozmaicone (warzywa, owoce, produkty zbożowe, nabiał, mięso/ryby),
  • umiarkowane (niewielkie porcje, 4-5 razy dziennie),
  • uregulowane (posiłki co 3-4 godziny o stałych porach).
• Na każdej zmianie powinien być co najmniej jeden ciepły posiłek.
• Podczas zmiany nocnej należy:
  • unikać obfitych i tłustych posiłków, co pomaga zapobiec senności,
  • większe posiłki spożywać na początku zmiany, a między 0:00 a 6:00 jeść jedynie lekkie przekąski,
  • pić wodę niegazowaną, herbaty owocowe lub ziołowe, unikać nadmiaru kawy i napojów energetycznych.

Ponadto, należy ograniczyć:

• nadmierne spożycie kawy, mocnej herbaty i napojów energetycznych, które mogą prowadzić m.n. do dadciśnienia,
• spożywanie słodyczy i słodkich napojów, które powodują wahania poziomu glukozy we krwi, prowadząc do senności i obniżenia koncentracji, a w dalszej perspektywie także do rozwoju cukrzyy
• picie alkoholu, zwłaszcza przed snem, ponieważ obniża jego jakość.