4-6. Rytmy biologiczne człowieka i praca zmianowa

Praca zmianowa, w tym nocna, ma istotny wpływ na zdrowie, samopoczucie oraz zdolność do pracy pracowników. Dodatkowo, tego typu praca negatywnie wpływa na różne aspekty życia, takie jak styl życia, dbanie o zdrowie oraz równowagę między pracą a życiem prywatnym.

Styl życia, który według Lalonde'a (1974) w 50% kształtuje zdrowie człowieka, odnosi się do świadomych działań związanych z zachowaniami prozdrowotnymi, mającymi na celu poprawę lub utrzymanie dobrego stanu zdrowia. Czynniki, od których głównie zależy zdrowie człowieka przedstawiono na rysunku 1.

Rys. 1. Czynniki, od których głównie zależy zdrowie człowieka 

Kluczowe elementy prozdrowotnego stylu życia, według Woynarowskiej (2017), to:

• racjonalne odżywianie,
• regularna aktywność fizyczna,
• odpowiednia długość i jakość snu,
• utrzymywanie pozytywnych relacji międzyludzkich,
• umiejętne radzenie sobie ze stresem,
• podejmowanie działań prewencyjnych (np. badania profilaktyczne),
• unikanie zachowań ryzykownych (m.in. palenia papierosów, nadmiernego spożycia alkoholu).

Poniżej omówiono kilka kluczowych obszarów, które szczególnie wpływają na pracowników zmianowych.